فضای مجازی و بازتعریف نقش‌های جنسیتی؛ برساخت تعارضات زنانگی در فیس‌بوک کردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‏ شناسی اقتصادی و توسعة دانشگاه اصفهان

2 استادیار جامعه‏ شناسی دانشگاه اصفهان

3 استادیار جامعه‏ شناسی دانشگاه اصفهان

doi
10.22059/jwica.2018.245921.975
چکیده

رشد و گسترش استفاده از فیس‏بوک فضایی را برای کنشگری زنان کُرد فراهم کرده است که به صورت تاریخی مجال چندانی برای کنشگری نداشته‏اند. ما در این پژوهش به بررسی برساخت تعارض‌های زنانگی در فیس‏بوک کُردی پرداخته‏ایم. روش پژوهش مردم‏نگاری انتقادی مجازی است. داده‏های پژوهش طیف گسترده‏ای شامل مصاحبه‏های ساخت‏نیافته، تصاویر، مشاهدة مشارکتی و غیرمشارکتی، یادداشت‏های میدانی و... است که با روش نظریة مبنایی برساختی تحلیل شده‏اند. یافته‏های پژوهش بیانگر این است که زنان در فیس‏بوک کردی دو بعد اصلی از زنانگی را برساخت می‏کنند: نقد بستر ساختار مردسالارانه و ستایش کنشگری زنانه. نقد بستر ساختار مردسالارانه شامل سیاست‏زدایی از زنانگی، مالکیت‏زدایی از تن زنانه و بسترزدایی فرهنگی از زنانگی است و ستایش کنشگری زنانه شامل مقاومت زنانه، نمایش به‌مثابة کنش، تقدیس رنج زنانه، سلبی‏شدن کنش و ستایش فردگرایی زنانه است. اما در این میان لایه‏های مختلفی از تعارض‌های زنانگی برساخت پیدا کرده است که عموماً دربرگیرندة نمایش وضعیت ستم‏دیدگی زنان کرد و نمایش این وضعیت است. در فیس‏بوک کردی شاهد نمایش وضعیت ستم‏دیدگی هستیم و تلاش چندانی برای تفسیر وضعیت ستم‏دیدگی و ارائة راهکارهای رهایی‏بخشی از این وضعیت وجود ندارد.