ارزیابی تنوع ژنتیکی برخی از ژنوتیپها و گونههای گلابی با استفاده از خصوصیات مورفولوژیکی
نویسندگان
1 دانشجوی سابق دکتری پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و استادیار دانشگاه ایلام
2 استاد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 دانشیار بخش باغبانی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج
4 دانشیار پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
doi
10.22059/ijhs.2014.50943چکیده
گلابی یکی از محصولات مهم میوه در خانوادة گلسرخیان است که بیش از سه هزار سال در مناطق معتدله کشت شده است. هدف از این پژوهش، ارزیابی تنوع ژنتیکی و گروهبندی ارقام مطالعهشدة گلابی براساس صفات کمّی و کیفی مهم و تعیین فاصلة ژنتیکی بین آنها بود. بدین منظور این پژوهش با ارزیابی 47 رقم و ژنوتیپ گلابی از گونههای اروپایی، آسیایی و وحشی در گروه علوم باغبانی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و مؤسسة تحقیقات اصلاح و تهیة نهال و بذر کرج انجام شد. نتایج ارزیابی صفات بررسیشده نشان داد تنوع بالایی در برخی خصوصیات مانند اندازة میوه، موقعیت بیشترین قطر میوه، شکل میوه، شکل نوک و قاعدة برگ وجود دارد. در این بررسی تجزیة کلاستر به روش وارد (Ward) و با استفاده از تمام صفات بررسیشده انجام شد. ژنوتیپهای بررسیشده در فاصلۀ 20 به سه گروه اصلی تقسیم شدند بهطوریکه گونة آسیایی، گونههای وحشی و گونة اروپایی در گروههای جداگانه قرار گرفتند. نتایج تجزیة همبستگی سادة صفات نشان داد که صفات مرتبط با برگ ازجمله طول پهنک و عرض پهنک همبستگی مثبت و معناداری با صفات مرتبط با میوه مانند وزن میوه و اندازة میوه دارد. وزن میوه همبستگی منفی با مقدار قند و اسید داشت. نتایج تجزیه به عاملهای اصلی نشان داد، 9 عامل اصلی نزدیک به 80درصد از واریانس کل را توجیه میکند. در بین عاملها، فاکتور اول و دوم که بیشتر مربوط به صفات کمّی مرتبط با میوه و برگ بود نزدیک به 32درصد واریانس را توجیه کرده است.