روش رادیوایزوتوپی اندازه گیری سن آب زیرزمینی با استفاده از غنی سازی تریتیوم
نویسندگان
1 گلستان
2 علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 دانشگاه تهران
4 علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
5 سازمان انرژی اتمی ایران
doi
10.22067/jwsd.v4i1.55254چکیده
برداشت بی رویه از سفره های آب زیرزمینی می تواند سبب مشکلاتی از قبیل پیشروی آب شور و نشست زمین شود. این شرایط لزوم مدیریت بهینه برداشت از سفرهها را ایجاب می کند که نیازمند شناخت هیدرودینامیک آبخوان بوده و در این زمینه سنسنجی رادیوایزوتوپی یکی از روش های مفید است. این مقاله روشی کاربردی جهت تعیین سن آب زیرزمینی با استفاده از رادیوایزوتوپ تریتیوم ارائه می دهد. سنسنجی تریتیوم در آب زیرزمینی شامل نمونه برداری، تقطیر اولیه، غنیسازی، تقطیر ثانویه، سنجش پرتوزایی ناشی از تریتیوم، محاسبه پارامترهای دستگاهی و سن نمونه ها است. روش غنیسازی الکترولیتی و سنجش پرتوزایی توسط LSC که در این مقاله معرفی شده، اندازه گیری مقادیر تریتیوم زیر TU 1 را ممکن میسازد که به معنای سنجش سن آب تا 50 سال است و میتواند مشکل افت غلظت تریتیوم در اتمسفر را تا حدودی رفع نماید. نتایج مطالعهای که با این روش در بهار سال 1390 و با امکانات داخل کشور انجام گرفت، نشان داد که سن نمونه ها در دو گروه بین 5 تا 10 سال و نیز مخلوطی از تغذیه جدید و تغذیه قبل از سال 1952 قرار میگیرد. بر این اساس بخشهای جوان آبخوان سریعتر تحت تأثیر تغییرات کمی و کیفی اقلیمی و انسانی قرار میگیرد. در مقابل محدودههایی که ذخائر آب قدیمی دارد، کمتر از این تغییرات اثر پذیرفته و از درجه اطمینان بالاتری برخوردار است و در بهره برداری از آن باید حجم تجدیدشونده در نظر گرفته شود که برای دستیابی به این هدف اعمال سیاست های محدودکننده برداشت در برنامههای مدیریت آبخوان ضروری به نظر می رسد.