فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر اقلیم بر جنبه‌­های محیطی، اقتصادی و اجتماعی جوامع روستایی تأثیرگذار است. به همین دلیل، در نظر گرفتن تمهیدات لازم برای کاهش آسیب­‌پذیری ساکنان حوزه‌های آبخیز ضروری می­‌باشد. تحقیق پیمایشی حاضر به بررسی آسیب‌پذیری معیشت روستاییان از تغییر اقلیم در حوزه آبخیز اوغان استان گلستان پرداخته است. جمعیت مورد مطالعه، شامل 1158 خانوار این حوضه بود که 297 خانوار با روش نمونه‌­گیری تصادفی طبقه‌­بندی شده بررسی شدند. جمع‌­آوری اطلاعات با پرسش‌نامه انجام شد که روایی آن از طریق روایی صوری و با مراجعه به اساتید دانشگاه و پایایی با آزمون کرونباخ تأیید شد. نتایج نشان داد که آسیب‌­پذیری معیشت از تغییر اقلیم بیش از متوسط بوده است و بیشترین آسیب به سرمایه­ مالی و کمترین آسیب به سرمایه انسانی خانوارها ­وارد شده است. با افزایش تعداد اعضای خانوار، تعداد دام و میزان زمین زراعی، آسیب­‌پذیری معیشت خانوارها از تغییر اقلیم بیشتر شده و با افزایش درآمد ماهانه و مدت اقامت در روستا از آسیب­‌پذیری آنان کاسته شده است. نتایج نشان داد، آسیب‌­پذیری معیشت خانوارهایی از تغییر اقلیم کمتر بوده است که ضمن استفاده از مروجان و تسهیل‌گران، عضو تعاونی­‌ها و تشکل­‌ها بوده، از دانش بومی و مهارت فنی برای مقابله با تغییرات اقلیم برخوردار بوده­‌اند. از پیشنهادات این تحقیق، می­‌توان به بررسی سطح معیشت ساکنان حوزه­‌های آبخیز با توجه به تغییرات پارامترهای آب و هوایی، اولویت‌­بخشی به ترمیم سرمایه مالی خانوارها، تشکل­دهی به روستاییان و استفاده از دانش بومی برای سازگاری با اثرات منفی تغییر اقلیم اشاره کرد.