رهیافت مدیریت ریسک جرم و جلوه های آن در نظام عدالت کیفری ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران

2 دانشیار گروه حقوق، دانشکده حقوق، پردیس فارابی دانشگاه تهران

3 استادیار گروه حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22124/jol.2021.11380.1581
چکیده

بزه­کاری پدیده­ای طبیعی در جامعه بوده و یکی از رهیافت­های در دسترس در برابر این پدیده، رویکرد مدیریت ریسک جرم است. در این رویکرد با بهره­گیری از دستاوردهای عدالت سنجشی و استفاده از آمار جنایی، میزان ریسک هر یک از دسته­های بزه­کاری ارزیابی و بزه­کاران پرریسک با پاسخ­های شدیدتر و بزه­کاران کم­ریسک با پاسخ­های نرم­تر مواجه می­شوند. نمونه­های آشکاری از این رهیافت در رویکردهای نظام عدالت کیفری ایران به چشم می­خورد. درجه­بندی و تعیین مجازات­های تعزیری، منع پیاده­سازی نهادهای کیفری ارفاقی درباره برخی از جرایم و نیز صدور حکم به مجازات تعزیری در صورت عدم اجرای قصاص نمونه­هایی از رویکرد نظام کیفری ایران به نظریه مدیریت ریسک جرم است. افزون بر این، قرارهای تأمین کیفری، دادرسی­های اختصاصی کیفری و ... نیز مهم­ترین بسترهای پیاده­سازی رویکرد مدیریت ریسک جرم از سوی نظام دادرسی کیفری ایران است. با توجه به این نمونه­ها می­توان نتیجه گرفت که رهیافت مدیریت ریسک جرم آشکارا از سوی نظام عدالت کیفری ایران پذیرفته شده است.