ارائة الگوی توسعة کارآفرینی مبتنی برگردشگری پایدار روستایی؛ مورد مطالعه: سکونتگاههای روستایی شهرستان رشت
نویسندگان
1 دانشیار گروه برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی ،دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 استاد گروه برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 استاد گروه برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی،گروه برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22111/gdij.2025.51678.3728چکیده
امروزه در مقاصد گردشگرپذیر روستایی جهان، فراهمنمودن زمینههای توسعة کارآفرینی، به یک ضرورت چندمتغیره جهت رفع گردشگری ناپایدار تبدیل شده است زیرا کارآفرینی میتواند با فراهمنمودن منابع کاربردی لازم، در ایجاد تعادل بین گردشگری و پایداری اثرداشته و گامهای مؤثری بهسوی بازآفرینی توسعة روستایی بردارد؛ از اینرو، هدف از مطالعة حاضر، ارائة الگویی مطلوب برای توسعة کارآفرینی گردشگری پایدار روستایی در شهرستان رشت میباشد. روش تحقیق، ترکیبی از روشهای کیفی و کمّی جهت بررسی دیدگاههای متنوع است. همچنین رویکرد متوالی اکتشافی است؛ بدینصورت که ابتدا از روش کیفی و سپس از روش کمّی استفاده شده است. جامعة آماری بخش کیفی 19 نفر از خبرگان دانشگاهی، کارشناسان، مدیران گردشگری و کارآفرینی بودند. دادهها به دو روش کتابخانهای و میدانی گردآوری شد و ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامة باز و مصاحبة نیمهساختاریافته از طریق رویکرد نظریة زمینهای یا دادهبنیاد بوده است. همچنین نمونهگیری بهروش هدفمند صورت گرفت و تجزیهوتحلیل دادهها در سه مرحلة؛ کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجامشد. سپس برای تحلیل دقیقتر از نرمافزار«MAXQDA» استفاده شد و در نهایت الگوی کیفی پژوهش ارائهگردید. در بخش کمّی، جامعة آماری متشکل از 24 نفر از کارآفرینان و فعالان گردشگری و صنایعدستی منطقه بوده است. ابزار گردآوری دادهها نیز پرسشنامة محققساخته و نمونهگیری بهروش نظری و هدفمند بود. تجزیهوتحلیل دادهها با استفاده از مدل «ISM» صورت گرفت و با تحلیل «MICMAC»، نوع مؤلفهها مشخصشد. تلفیق نتایج دو بخش کمّی و کیفی بهروش«Connecting» و الگوی پژوهش ترکیبی یا متوالی است. نتیجة ادغام یافتههای پژوهش ترکیبی حاضر، نشانمیدهد که موانع بازدارنده C16,C13,C10,C2,C1، از طریق اجرای صحیح راهبرد آموزشی و ترویجی، مانع بازدارنده C12، از طریق اجرای راهبرد روانشناختی، موانع بازدارنده C6,C11، از طریق استفاده و فراگیرنمودن راهبرد مشارکتی، موانع C7,C8,C9,C14، از طریق اجرای صحیح و تداوم راهبرد حمایتی و کاتالیزوری، موانع C3,C15,C17,C18، از طریق اجرای صحیح راهبرد تحقیق و توسعه و در نهایت موانع C4,C5,C19,C20، از طریق اجرای راهبرد اصلاح قوانین و مقررات بازدارنده جهت توسعة کارآفرینی گردشگری پایدار روستایی در سکونتگاههای روستایی شهرستان رشت و پایداری سبک زندگی محلی تأثیرگذار خواهند بود.