تأثیر تحلیل کلان‌داده‌ها بر توسعة گردشگری پایدار در شهر تهران با تأکید بر عوامل اقتصادی، سیاسی و رفتاری

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22111/gdij.2025.50131.3690
چکیده

    تحلیل کلان­داده‌ها می‌تواند با بهینه‌سازی مدیریت منابع، پیش‌بینی روندهای اقتصادی و بهبود سیاست‌های گردشگری، به توسعة پایدار گردشگری کمک کند. این فناوری همچنین می‌تواند تأثیرات منفی بر محیط­زیست و جوامع را کاهش داده و رفتارهای گردشگران را بهبود بخشد. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف تأثیر تحلیل کلان­داده‌ها بر توسعة گردشگری پایدار در شهر تهران با تأکید بر عوامل اقتصادی، سیاسی و رفتاری تدوین شده است. روش پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ نوع توصیفی-تحلیلی از شاخة تحلیل مسیر است. روش گرداوری داده‌ها، پرسش­نامة آنلاین ذی­نفعان صنعت گردشگری است که حجم نمونة آماری آن به­صورت نمونه­گیری گلوله­ برفی 70 نفر از ذی‌نفعان صنعت گردشگری انتخاب شده است. روش تجزیه­وتحلیل داده­ها با استفاده از مدل­سازی معادلات ساختاری و استفاده از نرم‌فزار «SMARTPLS3» می‌باشد. نتایج توصیفی نشان­داد که میانگین شاخص‌های گردشگری پایدار (17/3) و عوامل اقتصادی (09/3) بالاترین اهمیت را دارند، در حالی­که تحلیل کلان­داده‌ها (54/2) و کنترل رفتاری (3) کمترین تمرکز را دریافت کرده‌اند. همچنین، کمترین پراکندگی در استفاده از شیوه‌های گردشگری پایدار (9/18 درصد) و بیشترین پراکندگی در اهمیت تولید درآمد (4/37 درصد) مشاهده شد که نشان‌دهندة تفاوت نظرات دربارة اهمیت تولید درآمد و یکنواختی نظرات دربارة گردشگری پایدار است. نتایج استنباطی بیانگر این است که کلان­داده‌ها تأثیر معناداری بر عوامل اقتصادی و کنترل رفتاری ادراک‌شده دارند اما تأثیر آن­ها بر چارچوب سیاست معنادار نیست. عوامل اقتصادی و چارچوب سیاست به‌عنوان متغیرهای میانجی، تأثیر معناداری بر گردشگری پایدار دارند در حالی­که کنترل رفتاری ادراک‌شده تأثیر معناداری ندارد؛ بنابراین، برای بهبود توسعة گردشگری پایدار، باید بر بهینه‌سازی سیاست‌ها و استراتژی‌های اقتصادی تمرکز شود و اقدامات مؤثری برای افزایش آگاهی و کنترل رفتار گردشگران انجام گیرد. توجه به این عوامل می‌تواند تأثیرات مثبت و پایداری را در صنعت گردشگری و محیط­زیست ایجاد کند.