نظریة خلاقیت منطقهای و نشانههای جغرافیایی (نقش نوآوری و پیشرفت اقتصادی در پویایی محیطی و هویت مکانی)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا، ژئومورفولوژی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22111/gdij.2025.52421.3749چکیده
هنگامیکه فضا شکل میگیرد و مکان به مرتبت و شأن سکونت توصیف میشود، نیازها و اهداف بشر در آن تحت تأثیر عوامل متعدد تعریف میشوند. هر مکانی بهواسطة ویژگیهای منحصر به فرد خود دارای پتانسیلهای خلاقیت سرزمینی است. این پتانسیلها زمینهای را فراهم میکنند که انسانها بتوانند ارزشهای فرهنگی و اجتماعی خود را شکل داده و توسعه دهند. به بیان دیگر، خلاقیتهای هر مکان و سرزمینی بهعنوان بستر اولیه عمل میکنند و انسانها از طریق تعامل با این پتانسیلها، آنها را به ارزشها و نوآوریهای فرهنگی تبدیل مینمایند. هویتی که از این فرایند به دست میآید، میتواند مناطق خاص با نشانههای جغرافیایی را ایجادکند. نشانههای جغرافیایی، عناصری هستند که هویت جغرافیایی یک منطقه را تعریف کرده و خلاقیتهای سرزمینی را شکل میدهند و حفاظت از آنها نقش مهمی در پویایی و پایداری محیطی داشته و بروز خلاقیت محیطی میتواند به پیشرفت مناطق منجرشود. رابطة بین جغرافیا و درک خلاقیتهای مکانی و حفاظت از نشانههای جغرافیایی، اولین گام حرکت انسانها با هارمونی محیطی است. بر این اساس، حفاظت از نشانههای جغرافیایی به عنوان معرّف شناسه محیط و شناخت خلاقیتها، راهبردهای پیشرفتهای اجتماعی را بهگونهای تنظیم خواهدکرد که با طبیعت و هویت مکانی در تضاد و تقابل قرارنگیرد و در این مرحله است که با شناخت چنین رمز زیستی، پایداری هردینگهای اجتماعی شکل خواهدگرفت. هدف این مقاله که با روش فراتحلیل انجام شده، بیشتر طرح مفاهیم جدیدی تحتعنوان خلاقیت سرزمینی و خلاقیت منطقهای، جغرافیای مالکیت فکری و نشانههای جغرافیایی است بدانگونه که بتواند پنجرة جدیدی از شناخت محیط و آمودن آن برای سیاستگزاران کلان برنامهریزیهای ملی، منطقهای و محلی بگشاید.