فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

   گسترش شهری، به تغییرات کاربری اراضی در شهرها منجر شده است که به­نوبة خود، باعث تغییر الگوی منظر و مسائل شدید اکولوژیکی در مناطق شهری می­شود. هدف اصلی این تحقیق، بررسی رابطه بین الگوهای مختلف کاربری اراضی و آلاینده‌های هوا (آئروسل، منو اکسید کربن، دی‌اکسید نیتروژن و دی‌اکسید گوگرد) در شهر ایلام می‌باشد. در این پژوهش، از نقشه­های کاربری شهری برای تهیة نقشه فاصله و تراکم کاربری­ها و از تصاویر ماهواره‌ای «Sentinel-5P» برای محاسبه و ارزیابی آلاینده‌های هوا استفاده شد. سپس رابطة بین ترکیب فضایی و پیکربندی کاربری‌های شهری و آلاینده‌های هوا، با استفاده از ضریب همبستگی محاسبه شد. با اعمال الگوریتم مشخص­شد که بر اساس شاخص فاصله الگوی توزیع مکانی، کاربری‌های صنعتی، بیشترین تأثیر را در فرم انتشار آلودگی‌های آئروسل، آلاینده دی‌اکسید نیتروژن و مونواکسیدکربن در طول سال برای سلامتی مردم داشته و کاربری­های مسکونی، دارای جانمایی نسبتاً مناسبی از منظر انتشار آلودگی‌های آئروسل و مونواکسیدکربن بوده­اند، بر اساس شاخص فاصله مشخص­شد که فاصله‌های نزدیک به کاربری آموزشی، در تولید آلاینده دی‌اکسید گوگرد، مؤثرتر از سایر فاصله از کاربری­های بوده است. همچنین بر اساس معیار تراکم الگوی توزیع مکانی، کاربری‌های صنعتی بیشترین تأثیر را در فرم در انتشار آلودگی‌های آئروسل، مونواکسیدکربن و دی‌اکسید گوگرد داشته و کاربری مسکونی عامل مؤثرتری در تولید آلودگی دی‌اکسید نیتروژن بر اساس معیار تراکم می­باشد. همچنین براساس شاخص تراکم کاربری مسکونی عامل مؤثرتری در تولید آلودگی دی­اکسید نیتروژن می­باشد. آلایندة دی‌اکسید گوگرد نیز با فاصله از کاربری آموزشی رابطة معکوسی دارد و با فاصله از کاربری صنعتی رابطة مستقیمی دارد.