فعالیت ضدباکتریایی نانوذرات مس سنتز شده با عصاره سماق و نانوکامپوزیت مس-کیتوزان علیه برخی از باکتری‌های بیمارگر گیاهی در آزمایشگاه

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 استادیار، گروه تحقیقات نانوتکنولوژی دارویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22084/ab.2020.19130.1410
چکیده

امروزه با توجه به ناکارآمدی برخی سموم مسی در کنترل بیماری‌های گیاهی و افزایش بروز مقاومت باکتری‌ها به این سموم، استفاده از اشکال نانوذرات این عنصر ضروری است. باتوجه به این‌که مطالعات معدودی در مورد اثر ضدباکتریایی نانوذرات روی بیمارگرهای گیاهی انجام شده است، این پژوهش با هدف بررسی فعالیت ضدمیکروبی نانوذرات مس و نانوکامپوزیت مس-کیتوزان روی چند باکتری مهم بیمارگر گیاهی انجام شده است. نانوذرات به روش سنتز سبز و با عصاره آبی سماق سنتز شدند. اثر ضدباکتریایی غلظت‌های مختلف نانوذرات با روش حداقل غلظت مهارکنندگی سنجیده شد. تشخیص نانوذرات سنتزشده با میکروسکوپ الکترونی روبشی و عبوری و آنالیز طیف‌سنجی مرئی- فرابنفش انجام شد. نانوذرات مس و نانوکامپوزیت شبه کروی با اندازه میانگین به‌ترتیب 100 و 20 نانومتر سنتز شدند. حداقل غلظت مهارکنندگی نانوذرات مس برای باکتری‌های Xanthomonas perforans، Erwinia amylovora، Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis و Pseudomonas syringae pv. syringae، به‌ترتیب غلظت‌های 5/۰، یک، 5/0 و 5/1 پی‌پی‌ام تعیین شد. نانوکامپوزیت هم در غلظت‌های بالاتری نسبت به نانوذرات مس، فعالیت ضدباکتریایی مؤثری داشت و کم‌ترین غلظت مهارکنندگی نانوکامپوزیت برای باکتری X. perforans در ترکیب یک پی‌پی‌ام نانوذره مس و 93/3 پی‌پی‌ام کیتوزان بود. کیتوزان مورداستفاده نتوانست اثر ضدباکتریایی نانوذرات مس را افزایش دهد.