توسعة پایدار در فعالیتهای معدن: اهمیت ایجاد سواد زیستمحیطی
نویسندگان
1 استاد گروه توسعة اقتصادی و برنامهریزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد عمومی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22111/gdij.2025.51758.3731چکیده
تجربه و قدردانی شهروندان از کیفیت زندگی در شهر در نتیجه تعامل با جسم و جان آن معرّف کیفیتی ذهنی از فعالیتهای معدنی بهعنوان منابع اصلی تأمین مواد اولیه، تأثیرات قابلتوجهی بر محیطزیست و جوامع محلی دارد که از جمله آنها میتوان به؛ تخریب زیستگاهها، آلودگی آب و خاک و کاهش تنوع زیستی اشاره نمود. با اینحال، یکی از مسائل اصلی در این زمینه، عدم آگاهی و سواد زیستمحیطی در جوامع معدنی است که موجب مانعتراشی در اتخاذ تصمیمات مناسب برای مدیریت پایدار منابع طبیعی میشود. این مشکلات، ضرورت ایجاد سواد زیستمحیطی در جوامع معدنی را بهعنوان یک راهکار اساسی برای کاهش آسیبهای زیستمحیطی و ارتقاء توسعة پایدار برجسته میکند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر افزایش سواد زیستمحیطی در جوامع معدنی انجام شده است. این مطالعه بهعنوان یک پژوهش کاربردی، به بررسی نظرات 15 نفر از متخصصان محیطزیست و توسعه مرتبط با صنعت معدن پرداخته و از تکنیک «دلفی فازی» بهمنظور دستیابی به اجماع در زمینة مؤلفههای شناساییشده استفاده کرده است. در این راستا، ابتدا مؤلفههای کلیدی مؤثر بر سواد زیستمحیطی استخراج و به خبرگان ارسال گردید. نتایج تحقیق نشان میدهد که مؤلفههایی چون: “ارائة امتیاز در صورت مشارکت”، “تشویق به فعالیتهای داوطلبانه” و “توسعة زیرساختهای آموزشی” از بالاترین میانگین فازی برخوردار بوده و بهطور معناداری مورد تأیید خبرگان قرار گرفتهاند. این پژوهش همچنین بر اهمیت مشارکت جامعه در فرآیندهای آموزشی و ترویجی تأکید دارد. مشارکت فعال جوامع محلی میتواند به شکلگیری آگاهی و فرهنگ حفاظت از محیطزیست کمک کند و بهویژه در جوامع معدنی که با چالشهای زیستمحیطی خاصی مواجه هستند، این امر از اهمیت ویژهای برخوردار است. علاوه بر این، استفاده از فناوریهای نوین در آموزش زیستمحیطی بهعنوان یک مؤلفة کلیدی شناسایی شده است که میتواند به بهبود دسترسی به اطلاعات و منابع آموزشی کمک کند. این پژوهش بهعنوان یک منبع معتبر برای سیاستگذاران و برنامهریزان در راستای بهبود عملکرد محیطزیستی و اقتصادی صنعت معدن مورد استفاده قرارمیگیرد و میتواند به طراحی و اجرای برنامههای آموزشی و ترویجی مؤثر در این حوزه کمک کند.
