فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در طول پنجاه سال گذشته، فعالیت­های بشر با سرعت بیشتر و به­صورت گسترده­تر، بیش از هر دورة دیگری سیمای اکوسیستم­ها را تغییر داده­است. تغییرات رخ­داده نیاز به درک بهتر از فرایندهای سیاست­گذاری، برنامه­ریزی و مدیریت­سرزمین و اثراتشان بر سرمایه­های طبیعی و چگونگی سازگار­شدن نسبت به تغییرات را آشکار می­کند. در روش­های سنتی مدیریت اکوسیستم، محیط به­عنوان یک مدل استاتیک در­نظر گرفته‌می‌شود که این امر سبب می­گردد تغییرات تدریجی دیـده نشود، در نتیجه اکوسیستم آسیب­پذیرتر گردد؛ لذا برنامه­ریزی و مدیریت پایدار محیط­زیست، بر­اساس نگرش مبتنی ­بر تغییر نگاه استاتیک به دینامیک و لحاظ فرایندها و روندها در بررسی تغییرات ساختار و عملکرد اکوسیستم، مورد نیاز­ است. جهت نیل به این هدف، پژوهش حاضر از ویژگی ارزیابی تاب­آوری سیستم­های اجتماعی-اکولوژیک در بستر ارزیابی راهبردی محیط­زیست به­عنوان تغییر الگو از مدیریت متمرکز اکوسیستم‌ها شامل فرماندهی و کنترل به تمرکز بر مدیریت تغییرات مستمر بهره­برده تا از این طریق بتوان برچالش­های موجود در رابطه با فرض ثبات و پایداری سیستم­ها از جمله مسئلة عدم­قطعیت، عدم در­نظرگرفتن تأثیرات اجتماعی و بوم‌شناختی در مقیاس‌های چندگانه و نادیده­گرفتن تغییرات مستمر در مراحل ابتدایی فرایند تصمیم­گیری و برنامه­ریزی فائق آمد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که اتخاذ رویکرد جدید در برنامه­ریزی محیط­زیست، قادر­است با استعلاء کیفیت و ضریب اطمینان تصمیم­گیری­ها و برنامه­ریزی­های توسعه، از آسیب­پذیری اکوسیستم و تغییر عملکرد آن در آینده جلوگیری کرده و مدیریت پایدار سرزمین را فراهم ­نماید. به­علاوه جهت غنی­ترشدن چارچوب بسط داده شده، پیشنهاد می‌شود این چارچوب برای انواع تصمیمات توسعه، مورد آزمون و سنجش قرارگیرد.