تحلیل فضایی نوسازی مسکن در بافت فرسودة شهر بوشهر

نویسندگان

1 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه سلمان فارسی کازرون، کازرون، ایران

2 دانشجوی دکترا شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22111/gdij.2025.48802.3648
چکیده

  نوسازی مسکن یکی از راهبردهای مهم در بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد (فرسوده) شهری است. در همین راستا در دهه‌های اخیر انواع سیاست‌ها جهت تشویق مردم به نوسازی پیگیری شده است. شناسایی روابط فضایی ابنیة نوسازی­شده در پهنة بافت فرسوده در کنار متغیرهای تأثیرگذار بر آن و همچنین پیش‌بینی نوسازی، از اهمیت بالایی برخوردار است و هدف این پژوهش را شکل­می‌دهد؛ از این­رو در این پژوهش در مرحلة اول با کمک شاخص موران و آماره گتیس- اردجی روابط فضایی نوسازی انجام­شده مورد بررسی قرار گرفته و در مرحلة بعد با به‌کارگیری متغیرهای اجتماعی-اقتصادی و کالبدی، متغیرهای تأثیرگذار بر نوسازی مسکن با رگرسیون لجستیک تحلیل و احتمال نوسازی مسکن در واحد بلوک به‌صورت فضایی ارائه شده است. نتایج نشان­می‌دهد که نوسازی مسکن در بوشهر به‌صورت خوشه‌ای در محلات و بلوک‌هایی خاصی نسبت به سایر محلات متمرکز می‌باشد و نحوة تملک و تعداد واحدهای غیرآپارتمانی بیشترین سطح معنی­ داری را دارد. همچنین رابطة مثبتی با نوسازی داشته و سایر متغیرها مانند: نزدیکی به مرکز شهر، میانگین طبقات و میانگین دسترسی قطعات به معبر در واحد بلوک بیشترین تأثیرگذاری را داشته و برخلاف آن، متغیرهایی چون؛ نرخ باسوادی در واحد بلوک، نرخ اشتغال و درصد ابنیة فرسوده در بلوک و خانوار در واحد مسکونی در سطح بلوک، کمترین سطح معناداری و اهمیت را در نوسازی مسکن در محدودة مورد نظر داشته است؛ از این­رو احتمال نوسازی در محلات؛ سنگی، عاشوری، هزار دستگاه، چهارصد دستگاه، دواس و خواجه‌ها بیشتر از سایر محلات می‌باشد.