بررسی عملکرد مدیریت شهری با رویکرد جامعة دوستدار سالمند (مطالعة موردی: شهر ساری)
نویسندگان
1 استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، نور، ایران
doi
10.22111/gdij.2025.49974.3682چکیده
جمعیت ایران، دوران جوانی خود را پشت سر گذاشته و با روندی صعودی، در حال ورود به میانسالی و سالخوردگی است. علیرغم نرخ بالای شهرنشینی در کشور، با تأمل بر روی ساختار شهرهای ایران، میتوان به این نتیجه رسید که نظام مدیریت شهری در ایران، برای مواجهه با این پدیده، از آمادگی کامل برخوردار نیست. از آنجاییکه مازندران چهارمین استان سالمند کشور در سال 1395 بوده است، این پژوهش که بهلحاظ هدف، کاربردی و از نظر روششناسی، توصیفی-تحلیلی است، با هدف کلی ارزیابی عملکرد مدیریت شهری شهر ساری، در راستای تحقق جامعة دوستدار سالمند انجام شده است. جمعآوری دادهها و اطلاعات بهصورت اسنادی و میدانی بوده است. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامة سالمندان و پرسشنامة خبرگان بوده و از روش «دلفی» بهره گرفته شده است. تعداد خبرگان در این پژوهش 20 نفر بوده که بهصورت نمونهگیری هدفمند، موارد خاص انتخاب شدهاند. همچنین بهمنظور تحلیل پرسشنامة متخصصان از روش نقشه شناختی فازی استفاده شد و جهت تحلیل پاسخ شهروندان از تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم در نرمافزار «AMOS» استفاده شده است. نتایج نقشه شناختی فازی نشانداد که از دیدگاه خبرگان؛ تخصیصهای مالی جهت استفاده از خدمات سلامت(59/5.)، خانههای ارزانقیمت برای سالمندان(88/4)، وجود مبلمان و تجهیزات استاندارد برای افراد مسن(75/4)، خدمات مراقبت در منزل(49/4)، فضاهای دارای سیستم گرمایشی و خدمات اضطراری در فضاهای باز(5/4)، بهعنوان شاخصهای کلیدی در پژوهش حاضر هستند که مدیریت شهری باید به آنها توجه ویژه داشته باشد. در ادامه، نتایج حاصل از آزمون مدل معادلات ساختاری، بیانگر آن است که ابعاد حمایت اجتماعی و خدمات بهداشتی (78/0)، فضاهای باز و ساختمانهای عمومی (76/0) و مسکن (73/0)، بهترتیب با بیشترین بار عاملی، مؤثرترین عوامل مدیریت شهری بر شکلگیری جامعة دوستدار سالمند تلقیمیشوند.