پاکسازی خطای برف پنداری دادههای مودیس در ایران
نویسندگان
1 استاد گروه جغرافیا طبیعی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22111/gdij.2025.50236.3693چکیده
زندگی در ایران و تمدن ایرانی وابسته به برفخوانهای کوهستانی است. آگاهی از وضعیت و تغییرات این برفخوانها نیازی است که نیازمند گفتگو نیست. با گرمایش جهانی و تباهشدن این برفخوانها، تمدن ایرانی هم رو به خاموشی میگذارد. دورسنجی راهی کمهزینه و سریع برای دستیابی به این آگاهی است. با اینحال سنجندهها، پدیدههایی که ویژگیهای طیفی نزدیکی با برف دارند (مانند کفههای نمکی) را به خطا برف گزارش میکنند (خطای گمارش یا خطای برفپنداری). در ایران بهدلیل فراوانی رویههای درخشان(کفههای نمکی، آبگیرها، بستر دریاچههای باستانی و مانند آن) خطای برفپنداری فراوان است. در این پژوهش حدود 21 سال دادههای نمایه تفاضل هنجاری برف (نتهب) مودیس آکوا و تررا برای پاکسازی خطای برفپنداری بهکار گرفته شد. یک واکاوی مؤلفة اصلی بر روی آرایه میانگین بلندمدت روزانة مقادیر نتهب 23960 یاخته از برفخوانها و رویههای برفنما به ابعاد 365×23960 انجام شد. این بررسی نشانداد که فصلبندی برفپوش در ایران در مقابل درخشش رویههای برفنما در سراسر سال میتواند اساس تمیز برفخوانها از رویههای برفنما قرارگیرد. بر روی برفخوانها مقدار نتهب تنها در دورة برفگیری؛ یعنی دورة سرد سال بزرگ است اما بر روی پهنههای برفنما نتهب در سراسر سال بزرگ است. این ویژگی چنان برجسته است که اولین مؤلفة اصلی این دو پهنه را از یکدیگر متمایز ساخت.