ارزیابی میزان فرونشست محدودة شهری و حاشیه شهری جهرم با استفاده از روش تداخل ‌سنجی راداری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22111/gdij.2025.50205.3692
چکیده

روند افزایشی جمعیت و استفادة بیش­ازحد از منابع آب زیرزمینی، سبب شده است تا بسیاری از شهرهای کشور در معرض مخاطرة فرونشست قرارگیرند. از جمله شهرهایی که در طی سال­های اخیر با چالش فرونشست مواجه شده است، شهر جهرم در استان فارس می­باشد. با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش به ارزیابی فرونشست محدودة شهری و حاشیة شهری جهرم پرداخته شده است. در این تحقیق، از تصاویر راداری سنتنیل 1، تصاویر ماهوارة لندست و اطلاعات مربوط به منابع آب زیرزمینی منطقه، به­عنوان مهم­ترین داده­های تحقیق استفاده شده است. مهم­ترین ابزارهای تحقیق شامل نرم­افزارهای «SNAP» و «ArcGIS» بوده است. در این تحقیق ابتدا میزان فرونشست منطقه محاسبه شده، سپس به تحلیل ارتباط آن با عوامل محیطی پرداخته شده است. براساس نتایج حاصله، محدودة مطالعاتی در طی دورة زمانی ۱ ساله با ماکزیمم 234 میلی‌متر فرونشست مواجه شده است. نتایج آنالیز مکانی فرونشست رخ­داده بیانگر این است که در یک روند کلی، میزان فرونشست به­سمت مناطق شمالی شهر جهرم دارای روند افزایشی است و در مجموع میزان فرونشست در محدودة شهری جهرم بین 28 تا 179 میلی­متر است. با توجه به این­که بیش­ترین میزان فرونشست در محدودة اراضی کشاورزی و مناطق دارای بالاترین افت منابع آب زیرزمینی بوده است؛ بنابراین می­توان­گفت که دلیل اصلی فرونشست منطقه، بهره­برداری شدید از منابع آب زیرزمینی بوده است.