تأملی در امکان‌سنجی اعمال صلاحیت دیوان بین‌المللی کیفری نسبت به جرایم زیست‌محیطی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق عمومی و بین‌الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانش‌آموخته دکتری تخصصی رشته حقوق بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22124/jol.2020.14805.1797
چکیده

دیوان بین‌المللی کیفری به موجب اساسنامه خود صلاحیت موضوعی مشخصی نسبت به چهار جنایت اصلی بین­المللی دارد. این جنایات، مهم‌ترین جنایاتی هستند که نگرانی عمدة جامعة جهانی می­باشند. جرایم زیست­محیطی در میان این چهار عنوان وجود ندارد. بنابراین پرسش این مقاله این است که آیا دیوان بین‌المللی کیفری می­تواند به اعمال صلاحیت نسبت به جرایم زیست­محیطی بپردازد. جرایم زیست­محیطی به‌طور کلی از شرایط عمومی که لازمة جنایات تحت صلاحیت دیوان است، مانند شدید بودن و بین­المللی بودن، برخوردارند و از این‌رو در قالب اساسنامه نیز می­توانند تحت بررسی قرار گیرند. هرچند، در نظم حقوقی بین­المللی فعلی، امید چندانی به اصلاح اساسنامه و درج عنوان مجرمانة جدیدی تحت نام جنایت زیست­محیطی وجود ندارد، اما مقررات فعلی اساسنامه به قدر کفایت از گنجایش و ظرفیت لازم برای شمول بر جرایم زیست­محیطی تحت هر یک از سه عنوان ژنوسید، جنایات جنگی و بخصوص، جنایت علیه بشریت برخوردار است.