بررسی تغییرات اقلیمی حوضه کرخه با استفاده از ریزمقیاس نمایی دینامیکی

نویسندگان

1 استادیار،پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری،سازمان تحقیقات،آموزش و ترویجکشاورزی،تهران، ایران

2 استاد، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز

3 استاد، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22092/ijwmse.2018.105968.1117
چکیده

هر گونه تغییر در غلظت گازهای گلخانه‌ای باعث بر هم خوردن تعادل بین اجزا سیستم اقلیم می‌شود. اما تغییر در میزان غلظت این گازها و چگونگی اثرات آن­‌ها در آینده نامعلوم می‌باشد. برای بررسی اثرات تغییر اقلیم بر سامانه‌های مختلف در آینده، ابتدا باید متغیرهای اقلیمی تحت تغییرات گازهای گلخانه‌ای (سناریوهای اقلیمی) شبیه‌­سازی شوند. روش­‌های مختلفی برای این کار وجود دارد که معتبرترین آن­‌ها استفاده از مدل­‌های اقلیمی می­‌باشد. مدل‎های آب و هوایی جهانی (AOGCM)، قادر به شبیه‎سازی در سطوح بزرگ چند صد کیلومتری هستند و نمی‎توانند فرایندهای منطقه‎ای و کوچک مقیاس آب و هوا را شبیه‎سازی کنند. از این‏‌رو، برای شناخت تغییرات به‎طور دقیق‌تر و در مقیاس‎های کوچک‏‌تر از روش‎های ریزمقیاس‎نمایی استفاده می‎شود. یکی از مهمترین روش­‌های ریزمقیاس نمایی روش‎های دینامیکی است که مبتنی بر بالابردن قدرت تفکیک و تجزیه هرچه بیشتر مدل‏‌های آب و هوایی سیاره‎ای هستند. در این مطالعه، به بررسی تغییرات آب و هوا در حوضه کرخه، به‏‌عنوان یکی از مهمترین حوضه‎های کشور از لحاظ آورد آبی و کشاورزی، در دوره 2070 تا 2100 پرداخته شد. برای‏ این ‏منظور، از مدل ریزمقیاس ‏نمایی‎ دینامیکی PRECIS،  برای برآورد بارش و دما تحت دو سناریوی A2 و B2 استفاده شده است. بررسی تغییرات آب و هوایی در حوضه کرخه نشان داد که تحت سناریوی A2، مقدار بارش حدود 11 درصد و میانگین دمای کمینه و بیشینه، حدود پنج درجه افزایش خواهند داشت. برای سناریوی B2، مقدار بارش حدود هفت درصد و مقدار میانگین دمای کمینه و بیشینه، حدود سه درجه افزایش خواهند داشت؛ این در حالی است که تحت هر دو سناریو، بارش فصل پاییز برخلاف دوره پایه، بیشتر از بارش فصل زمستان خواهد بود.