ارزیابی مدل‌های برآورد بار کف رودخانه به‌منظور معرفی مدل مناسب، مطالعه موردی: رودخانه حبله‌رود

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مهندسی عمران، موسسه آموزش عالی علاءالدوله سمنانی، گرمسار

2 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، سمنان، ایران

3 مربی، موسسه آموزش عالی علاءالدوله سمنانی، گرمسار

doi
10.22092/ijwmse.2021.351823.1837
چکیده

برآورد صحیح میزان رسوب­دهی یک حوزه آبخیز از مهمترین مسائل مطرح‌شده در مهندسی آب، مهندسی رودخانه، منابع آب، تأسیسات و سازه‌های آبی و محیط‌ زیست برای اجرای طرح‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای است. تنوع زیاد معادلات برای محاسبه مقدار بار رسوب در رودخانه و نبود اطلاعات در مورد نحوه استخراج معادلات، استفاده از آن را مشکل کرده است. هدف این پژوهش، استفاده از مدل­‌های مختلف برای برآورد بار کف با مطالعه موردی رودخانه حبله‌رود به­‌منظور شناسایی بهترین مدل برای تخمین بار کف رودخانه است. مشخصات هندسی رودخانه حبله‌­رود و مقطع جریان از بانک اطلاعات شرکت آب منطقه­ای سمنان جمع­‌آوری و دانه‌­بندی رسوبات نمونه­‌برداری شده به روش الک انجام شد. مقدار بار بستر رودخانه در ایستگاه هیدرومتری بنکوه، با استفاده از رگرسیون­‌های مختلف و از طریق روابط مایر-پیتر-مولر، انشتین-براون، بگنولد و توفالتی محاسبه شد. نتایج حاصل از این روابط با نتایج ثبت شده در ایستگاه هیدرومتری بنکوه در بازه زمانی 1396-1390 مورد مقایسه قرار گرفت که نشان داد، روش توفالتی با مقدار RMSE ،MAE و R2 برابر 20.07، 10.86 و 83 درصد بهترین پیش‌­بینی را از مقدار بار کف در مقایسه با سایر روش­‌ها ارائه می‌­دهد. مسیر عبوری و حوزه آبخیز رودخانه حبله‌رود از مناطق کوهستانی تشکیل شده است و عمده مسیر از سنگ­‌های مختلفی تشکیل شده است که دارای فرسایش‌پذیری بالایی است، بنابراین رابطه توفالتی، تخمین مناسبی از رودخانه‌­های واقع شده بر اقلیم کوهستانی ارائه می­‌دهد.