کاربست مفهوم «فانتزی عشق» لاکان در تبیین طلاق به‌ منزلۀ مسئله‌ای اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه یاسوج و مدرس دانشگاه

2 دانشیار جامعه شناسی دانشگاه یاسوج

doi
10.22059/jwica.2017.62766
چکیده

در قرن اخیر، با رشد و توسعۀ جوامع، افزایش سرسام‌آور انواع آسیب‌های اجتماعی در جوامع مختلف رخ داده است. از مواردی که به‌منزلۀ آسیب تلقی می‌شود، طلاق در جامعۀ ایران است. امروزه، سوژه‌های انسانی، فانتزی‌هایی را برای خود می‌سازند تا موقعیت خیالی خود را در ساختار اجتماعی نشان دهند. هدف مقالۀ حاضر آن است که با استفاده از مفهوم عشق و فانتزی لاکان، یک مسئلۀ اجتماعی (طلاق) را تبیین کند. بدین منظور، چارچوب مفهومی‌ای ملهم از نظریۀ ژاک لاکان دربارۀ فانتزی و جنس عشق و طلاق در مباحث لاکان منظومة روشی این مقاله را تشکیل می‌دهند. وجه ناخودآگاه وقوع طلاق با استفاده از مفهوم فانتزی لاکان، بین 9 زن طلاق‌گرفته تحلیل شده و داده‌ها از طریق مصاحبۀ عمیق گردآوری شده است. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد مخاطب بر‌حسب سناریوی فانتزی‌گونه و با میلی برساخته‌شده، در‌صدد یافتن آن مصداق فانتزی در جامعه برمی‏آید، اما هنگام دسترسی، سوژه با تجربۀ ناخوشایند واقعیت روبه‌رو شده و مصداق عینی فانتزی را فردی معمولی می‏یابد که هیچ وجه مشترکی با تصویر خیالی از آن ندارد.