شناسایی راهبردهای توسعة کشاورزی دیجیتال در استان کرمانشاه: کاربست تکنیک «Meta-SWOT»
نویسندگان
1 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
2 پسادکتری آموزش کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22111/gdij.2025.48530.3646چکیده
امروزه بزرگترین مسئله و مشکل جهانی بهخصوص در کشورهای در حال توسعه مانند ایران، تأمین امنیت غذایی است. دیجیتالیشدن کشاورزی از طریق افزایش بهرهوری عوامل تولید میتواند تا حدود زیادی بر چالشهای ناامنی غذایی غلبه نماید اما پذیرش و توسعة این فناوریها در حد انتظار نمیباشد. این پژوهش با هدف شناسایی راهبردهای توسعة کشاورزی دیجیتال در استان کرمانشاه بهصورت توصیفی-تحلیلی انجام شد. دادهها از طریق مصاحبه و تکمیل پرسشنامه گردآوری و با استفاده از نرمافزار «Meta-SWOT» تحلیل شد. افراد مشارکتکننده در پژوهش تعداد 16 نفر از صاحبنظران بخش کشاورزی بودند که بهصورت هدفمند-معیاری انتخاب شدند. بر اساس نتایج "تنوع فعالیتهای کشاورزی، باغی، شیلات و دامداری در توسعة کشاورزی دیجیتال" دارای اهمیت بالایی بودند. نتایج بررسی عوامل محیطی نیز نشانداد که "فقدان سواد کامپیوتری در میان کشاورزان"؛ "تعداد کم کارشناس متخصص"؛ "ناکافیبودن اعضای هیأت علمی متخصص در زمینة فناوری" و "عدم اولویتبخشی به توسعة فناوری دیجیتال و آموزش آن" با بیشترین میزان قدرت و تأثیرگذاری بهعنوان موانع توسعة کشاورزی دیجیتال استان میباشد. بر اساس نقشة راهبردی، سه راهبرد مهم توسعة کشاورزی دیجیتال، "تدوین برنامه و قانون مشخص با اعلام فوریت در راستای توسعة کشاورزی دیجیتال"؛ "توسعة کمّی و کیفی دانش و مهارت فنی و اجتماعی بهرهبرداران بخش کشاورزی" و" نظارت و حمایت از کارشناسان ترویج و آموزش آنها در راستای توسعة فناوریها " میباشد. پیشنهاد میشود ضمن تسهیل زیرساختها، برنامهریزیهای لازم در راستای آموزش و آشناسازی مدیران، کارشناسان و کشاورزان با فناوری از طریق برنامهها و نرمافزارهای آموزشی و همچنین رسانههای پرمخاطب صورت پذیرد. فرهنگسازی در زمینة تأثیر فناوریهای دیجیتال کشاورزی بر امنیت غذایی نیز میتواند بر پذیرش فناوری توسط کشاورزان مؤثر باشد که لازم است در آموزشها مورد توجه قرار گیرد.