فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال­‌های اخیر سیلاب در رودخانه­های مناطق ساحلی، موجب تحمیل متناوب خسارات میلیاردی شده است. عوامل مورفومتریک رودخانه و محیط­‌های پیرامون آن و پیش‌­بینی شرایط آینده می‌­تواند در برنامه‌­ریزی و آمایش دشت­‌های ساحلی موثر و ضروری واقع شود. دشت ساحلی دشتیاری در منتهی­‌الیه جنوب شرقی ایران قرار گرفته است. وقوع سیلاب­‌های شدید و مخرب، در سال­‌های اخیر منجر به خسارات گسترده به اراضی کشاورزی و تاسیسات، ابنیه و ساکنان این منطقه شده است. در این پژوهش، تصاویر ماهواره‌ای لندست 5، 7 و 8 سال­‌های 1987، 2001 و 2019، تصویر ماهواره‌­ای سنتینل-2 سال 2020، بررسی­‌های میدانی و نرم‌افزارهای Envi 5.3 ،ArcGIS 10.4.1 و Idrisi TerrSet به­‌عنوان ابزار تحقیق بهره گرفته شد. ابتدا، مقادیر احتمال تغییرات کاربری اراضی در سال 2019 بر مبنای زنجیره­‌های مارکوف به­‌دست آمد. بر این اساس بیشترین احتمال وقوع تغییرات بین واحدهای رودخانه و دشت به میزان 24.87 درصد و مزارع و رودخانه به میزان 23.5 درصد حاصل شد. سپس، نقشه بیش‌­بینی سلول اتومات سال 2019 و ضریب کاپای کلی 95 درصد به‌­دست آمد. باتوجه به دقت و صحت خروجی مدل سلول اتومات مارکف، نقشه پیش‌بینی کاربری اراضی و مورفولوژی رودخانه برای سال 2030 تهیه شد. با برازش دو نقشه سال 2019 و پیش‌­بینی 2030 تغییرات محتمل در محیط رودخانه به‌­دست آمد و شش نقطه بحرانی در کانال رودخانه‌­های کاجو، دشتیاری و باهو مشخص شد. در نهایت، به‌­منظور تطابق نتایج با رویدادهای طبیعی، رویداد سیلاب ژانویه 2020 منطقه دشتیاری مورد بررسی قرار گرفت.