ارائه الگوی عملیاتی ارزیابی پایداری موسسات آموزش عالی: مورد مطالعه دانشگاه تهران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی، مدیریت و آموزش محیط‌زیست دانشگاه تهران.

2 دانش‌آموخته دکتری تخصصی مدیریت آموزش عالی دانشگاه تهران.

3 استاد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران.

doi
10.22054/jrlat.2018.25265.1319
چکیده

پایداری در آموزش عالی رویکردی نسبتاً جدید است که به دنبال استقرار و کاربست اصول و مفاهیم توسعه پایدار در دانشگاه‏ها و موسسات آموزش عالی است. ارزیابی پایداری در پی سنجش میزان همسویی استراتژی‏ها و برنامه‏های آموزشی، پژوهشی، خدمات تخصصی و فعالیت‏های پشتیبانی دانشگاه‏ها با اصول و مفاهیم توسعه پایدار است. لذا هدف تحقیق حاضر، شناسایی عوامل و ملاک‏های پایداری موسسات آموزش عالی و ارزیابی وضعیت پایداری دانشگاه تهران است. برای انجام این تحقیق، از روش آمیخته اکتشافی استفاده شده است که در بخش کیفی روش تحقیق گروه‏ کانونی و مصاحبه انفرادی و در بخش کمی روش تحقیق توصیفی- تحلیلی به کار گرفته شده است. برای انتخاب نمونه، در بخش کیفی از روش نمونه‏گیری غیراحتمالی هدفمند و در بخش کمی از روش نمونه‏گیری طبقه‏ای متناسب استفاده گردید. نتایج تحقیق در بخش کیفی نشان می‏دهد که عوامل اصلی ارزیابی پایداری دانشگاه شامل: آموزش، پژوهش، ارائه خدمات تخصصی، سیستم حکمرانی دانشگاه، سیستم مدیریت زیست‏محیطی، سیستم تامین مالی دانشگاه هستند. به منظور ارزیابی وضعیت پایداری دانشگاه در عوامل فوق، در مجموع 34 ملاک و 81 نشانگر شناسایی گردید. نتایج تحقیق در بخش کمی نشان می‏دهد که از دیدگاه اعضاء هیأت علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی، وضعیت دانشگاه تهران در عوامل و ملاک‏های پایداری به صورت معنی‏دار پائین‏تر از وضعیت مطلوب قرار دارد. ضمناً نتایج تحلیل داده‏های تحقیق نشان می‏دهد که بین دیدگاه اعضاء هیأت علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی در خصوص وضعیت پایداری دانشگاه تهران تفاوت معنی‏داری وجود دارد.