شناسایی پیشرانها و شاخصهای آتی زیستپذیری شهری با رویکرد آیندهپژوهی مورد مطالعه: شهر شوش دانیال
نویسندگان
1 گروه جغرافیا.دانشگاه پیام نور
doi
10.22111/gdij.2025.49440.3671چکیده
زیستپذیری شهری تضمینکنندة زندگی راحت برای شهروندان و پایداری اکولوژیکی، اقتصادی، اجتماعی و همچنین احساس آسایش در فضای زندگی است. برای زیستپذیرکردن شهرها نیاز به توسعة پیشرانها و شاخصهای زیستپذیری است. با توجه به اهمیت این موضوع، در این پژوهش با رویکرد آیندهپژوهی به شناسایی پیشرانها و شاخصهای آتی زیستپذیری شهر شوش پرداخته شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کمّی و کیفی) است. جامعة آماری؛ کارشناسان/خبرگان، مدیران و پژوهشگران مسائل شهری میباشند که با استفاده از نمونهگیری غیراحتمالی و بهصوت هدفمند و با اشباع نظری 30 کارشناس انتخاب شدند. برای گردآوری دادهها از پرسشنامة تأثیرات متقابل آیندهپژوهی و جهت تجزیهوتحلیل دادهها از مدل ساختاری و نرمافزار میکمک(MICMAC) استفاده شده است. نتایج پژوهش گویای آن بود که مهمترین پیشرانها و شاخصهای عینی زیستپذیری شهری شامل6 پیشران سازگاری کاربریها و رعایت همجواریها (23+)، کیفیت شبکه معابر (17+)، بهبود شرایط مسکن و ساخت مسکن ارزانقیمت (15+)، بهبود وضعیت هوای پاک و کاهش آلودگی (10+) و توسعة حملونقل (5+) بودهاند، در حالیکه مهمترین پیشرانها و شاخصهای ذهنی شامل 5 پیشران توزیع مناسب فرصتهای رفاهی، اقتصادی، اجتماعی برای شهروندان (26+)، برقراری عدالت اجتماعی و برابری اجتماعی (19+)، کیفیت اوقات فراغت و تفریح (15+)، سرزندگی و شادابی شهروندان (13+) و فضاهای سبز و رضایت از آن (12+) بودهاند. نتایج نهایی پژوهش نیز نشانداد پیشرانها و شاخصهای کلیدی زیستپذیری در شهر شوش شامل: توزیع مناسب فرصتهای رفاهی، اقتصادی، اجتماعی برای شهروندان، سازگاری کاربریها و رعایت همجواریها، برقراری عدالت اجتماعی شهری، کیفیت شبکه معابر، بهبود شرایط مسکن و ساخت مسکن، کیفیّت اوقات فراغت و تفریح و سرزندگی و شادابی شهروندان بوده که لازم است در برنامهریزی توسعة پایدار شهری مورد توجه قرار گیرند.