آشنایی با مفهوم روند ضمنی و بکارگیری آن در مدل سازی تابع تولید کشاورزی با توجه به نهاده ی آب
نویسندگان
1 دانشگاه صنعت آب و برق شهید عباسپور
2 دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22067/jwsd.v2i2.52925چکیده
با توجه به قرار گرفتن ایران در نوار بیابانی و حساسیت اکوسیستم به آب، مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی از اولویت های مدیران و برنامه ریزان کشور می باشد. از این رو مدلسازی مناسب تابع تولید، برای اتخاذ سیاست های افزایش بهره وری و کاهش مصرف نهاده ها و همچنین پیش بینی برای تأمین به موقع با هزینه ی کم، دارای اهمیت زیادی است. در مطالعه ی حاضر با استفاده از مفهوم روند ضمنی و ایجاد یک مدل فضا- حالت، با بکارگیری الگوریتم کالمن فیلتر، به مدل سازی تابع تولید در بخش کشاورزی ایران پرداخته شده است. داده های مورد استفاده در این مطالعه به صورت سری زمانی سالانه طی دوره ی زمانی 1391-1353 بوده است. نتایج حاکی از یکنوا و غیرخطی بودن ماهیت روند ضمنی دارد. با توجه به آمارهی نسبت راستنمایی، مناسبترین حالت برای ابرپارامترها، حالت تصادفی بودن سطح بدون شیب (مدل سطح نسبی) تشخیص داده شده است. کشش های تولیدی سرمایه، نیروی کار و انرژی، کمتر از واحد است، اما کشش تولیدی آب بزرگتر از واحد و در ناحیه اول تولید به دست آمده است. این بدان مفهوم است که با افزایش یک درصدی نهاده ی آب، بیش از یک درصد تولید افزایش می یابد. به دلیل اینکه کشور ایران با محدودیت منابع آب مواجه است، نمی توان مصرف نهاده ی آب در این بخش را افزایش داد. از این رو جایگزینی سیستم های آبیاری جدید به منظور جبران کم آبی و همچنین تولید محصولات با نیاز آبی کمتر در بخش کشاورزی پیشنهاد می شود. همچنین پیشرفت تکنولوژی های بنیادی (تغییر سیستم کشاورزی) می تواند استفاده از نهاده ها را کاهش داده و کمبود آب در این بخش را جبران نماید.