فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توانایی فضایی در مسیریابی، رویکردی مبتنی بر رسیدن به مقصد در محیط است که از جنبه‌های شناختی و رفتاری برخوردار است. این فرآیند برای گردشگران مشخصاً تحت تأثیر عوامل و مؤلفه‌هایی قرارمی‌گیرد که نقش مهمی در افزایش آگاهی و درک نسبت به محیط‌های ناشناخته دارند و به­طور مؤثر در بهبود تجربه‌های مسیریابی نقش‌آفرین هستند. هدف پژوهش حاضر، تبیین و ارزیابی مؤلفه‌های مؤثر بر توانایی فضایی مسیریابی گردشگران در بافت اطراف حرم مطهر امام رضا (ع) در شهر مشهد است. تحقیق حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی بوده  و در هدف کاربردی است. در ادامه، توانایی فضایی مسیریابی از منظر سه مؤلفة کلیدی حس مسیر، حافظه فضایی و شناخت فضایی مورد تحلیل قرار گرفت. شیوة گردآوری اطلاعات به­صورت اسنادی و استفاده از منابع در وهلة اول و در ادامه جمع­آوری داده‌ها به شیوة پیمایشی با ابزار پرسش­نامه در جامعة آماری گردشگران و زائران بافت اطراف حرم امام رضا (ع) می‌باشد. برای تحلیل داده‌های گردآوری­شده جهت سنجش کیفیت تحقق مؤلفه‌های تبیین‌کنندة توانایی فضایی مسیریابی در بین گردشگران، از مدل شباهت به گزینة ایده‌آل فازی استفاده شده است. یافته‌ها حاکی از آن است که که از دیدگاه گردشگران، توانایی فضایی مسیریابی در بافت اطراف حرم مطهر از منظر تحقق معیارهای تبیین‌کنندة شناخت فضایی، بهتر از دو مؤلفة دیگر بوده است. در واقع کیفیت رمزگذاری بهتر از اطلاعات محیطی، توجه به ساختار ذهنی از محیط و تفاوت‌های جنسیتی در این فرآیند اهمیت فراوانی برای گردشگران داشته است. نتایج پژوهش بر تقویت خوانایی و پاسخ‌دهی محیط در راستای بهبود کیفیت معیارهای تبیین‌کنندة حس مسیر و حافظه فضایی در مسیریابی بهتر گردشگران در بافت اطراف حرم مطهر تأکید دارد.