فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 شهر به مثابه موجودی زنده در طول زمان دچار فرسودگی می­شود و عناصر آن از جمله ساختمان­ها به منظور حفظ پایداری محیطی و اجتماعی نیازمند نوسازی است؛ از این­رو تاکنون مطالعات قابل توجهی در زمینة نوسازی شهری صورت پذیرفته است اما  همچنان شناخت و درک بهتر عوامل و سازوکارهای مؤثر بر نوسازی به منظور طراحی و تدوین یک سیستم سیاست‌گذاری و برنامه­ریزی فضایی مؤثر نیازمند پژوهش بیشتر است. در شهر خرم­آباد به­دلیل موقعیت جغرافیایی و محدودیت­های طبیعی و فرسودگی بخش قابل توجهی از بافت موجود، روند نوسازی در شهر قابل توجه بوده به­طوری­که در شش سال گذشته 1359 پروانة تخریب و نوسازی توسط شهرداری صادر شده است. در این راستا، هدف مقالة پیش­رو، تدوین یک چهارچوب علمی برای تبیین عوامل مکانی (خرد مقیاس) مؤثر بر نوسازی شهری و تحلیل تأثیرگذاری موضعی آن­ها در مقیاس شهر خرم­آباد می‌باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش در دسته مطالعات کمّی قرار داشته و برای تحلیل داده­ها از روش­های آماری-توصیفی و استنباطی (رگرسیون پایه) استفاده شده است. داده­های پژوهش از جمله عوامل و متغیرهای مکانی مؤثر بر نوسازی شهری، نشأت­گرفته از سه رویکرد: تولیدمحور، مصرف­محور و دولت­محور است و میزان زیربنای نوسازی­شده، طی شش­سال گذشته (به­عنوان متغیر وابسته) با استفاده از نرم­افزار «ArcGIS Pro» از سطح 4180 بلوک شهری واقع در شهر خرم­آباد استخراج شده­اند. برای تحلیل ارتباط بین متغیرها، دو مدل رگرسیون خطی تعمیم­یافته (در مقیاس جهانی) و رگرسیون وزنی جغرافیایی (در مقیاس محلی) به­کار گرفته شد. مقایسة مدل‌ها نشان­می­دهد که مدل محلی به مراتب عملکرد بهتری نسبت به مدل جهانی در تحلیل روابط بین متغیرها دارد. همچنین نتایج نشان­می­دهد که روابط بین متغیرهای مکانی و نوسازی شهری در پهنة جغرافیایی شهر متغیّر و  غیرایستا بوده و دو متغیر مرتبط با سطح تراکمی بلوک­ها (مرتبط با دیدگاه دولت­محور) و عرض معابر پیرامون آن­ها (مرتبط با دیدگاه تولیدمحور) مهمترین عامل­های تشویق­ کنند­ة نوسازی است.