فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  مناظر کوهستانی متأثر از یخچال‏های طبیعی، به بازسازی محیط دیرینة یخچال کمک فراوانی می‏نمایند. در این مقاله از یک مدل عددی فرسایش یخچالی برای کشف حداکثر گسترش زبانه‏های یخچالی استفاده شده است. تمرکز این مقاله بر تکامل پروفیل‌ عرضی دره بر اساس موازنة جرم یخ با ابعاد عرضی درّه است که در مقیاس‌های زمانی هزاران تا صدها هزار سال تکامل یافته است. در بخش شمالی حوضة زنجان­رود، رودخانة «سارمساقلو» به­سمت غرب جریان دارد و از طریق زنجان­رود، به قزل­اوزن می‏پیوندد. لندفرم‏های یخچالی حوضة «سارمساقلو»، به کمک مشاهدات میدانی مبتنی بر «GPS»، داده‏های «DEM» ‏مستخرج از «SRTM» با قدرت تفکیک 30 متر و «Google Earth » ‏(وضوح 15 متر) رقومی شدند. بعد از آن نمایه‏هایی از درّه که بر اثر توزیع فضایی جرم یخ، متناسب با ارتفاع شکل گرفته بود، در ارتباط با عمق درّه، عرض مقطع، مساحت مقطع و حجم درّه تجزیه‏وتحلیل‏ شد. همچنین با استناد به یافته‏های اسنادی (روابط خطی بین دما و بارش با ارتفاع)، شرایط اقلیم کنونی و کواترنری تجزیه‏وتحلیل‏ گردید. بر اساس برآوردهای حاصله، افزایش ارتفاع دیوارة درة «سارمساقلو»، تابعی از فاصله­گرفتن از ارتفاع برف‏مرز دائمی ‏بوده است؛ به­گونه‏ای‏ که در ارتفاع بین 1800-1900 متر به حداکثر خود رسیده است. در این مکان در دوره‏های سرد کواترنری، سنگ‏های مقاوم شیل آهکی با توف، مانعی بر سر جریان یخچال بوده‏‏ و باعث تجمع بیش­ازحد یخ شده است. مسلماً تفاوت‌های زیاد درّه‏ها، از ماهیت یخچال‏های طبیعی و لیتولوژی بستر یخی تبعیت می‏نماید.