تقابل گفتمان هویت غالب و مغلوب زنان ایرانی و مغولی در تاریخ جهانگشا

نویسندگان

1 دانشجوی دورة دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهرا(س)

doi
10.22059/jwica.2016.61794
چکیده

تاریخ جهانگشای علاوه بر اهمیت تاریخی و اجتماعی، از منظر تحلیل نظام‏های گفتمانی نیز اثری درخور تأمل است. در غلبة نظام گفتمانی مسلط بر اثر، یعنی «گفتمان جنگ»، یکی از رویکردهای گفتمانی متمایز آن را باید در شیوة حضور اجتماعی زنان بررسی کرد. تمرکز پژوهش حاضر بر رویکرد نقش‌گرایی هالیدی است؛ رویکردی که الگوهای تجربه را در قالب فرایندها و از طریق فرانقش اندیشگانی در زبان بازنمایی می‏کند. با تمرکز بر این فرانقش به همۀ بخش‏هایی که هریک از زنان ایرانی و مغولی حضور داشتند توجه شده و با جمع‏آوری همۀ جملات مربوط به این مشارکان، ویژگی‏های هریک از این دو گروه ارائه شده است. هدف این پژوهش ذکر وقایع تاریخی و بیان جایگاه اجتماعی زنان در دورة مغول نیست، بلکه آنچه اهمیت دارد، نوع تاریخ‌نگاری، شیوة بیان نویسنده و رابطة آن با دیدگاه وی است؛ یعنی شیوة بازنمایی حضور زنان در فرایندها و نوع نام‌گذاری آن‌ها که از طریق آن دیدگاه ذهنی متن یا نویسنده و نوع نگرش وی به‌منزلۀ شاخص‏ترین نویسندة عهد مغول در ایران مشخص خواهد شد.