فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

      مشکلات ناشی از شرایط خشکسالی و کم­آبی در روستاهای سیستان، باعث بروز بحران شدید آبی و تأثیرات منفی در اقتصاد غالب (کشاوزی)، اشتغال، وزش باد همراه با طوفان و گرد و غبار (به­طور متوسط 7/80 روز در سال)، تخلیة بیش از ۱۸۰ روستا و مهاجرت ساکنین به مناطق دیگر شده است. طرح‌ها و برنامه‌های مختلفی برای تعدیل و کاهش اثرات نامطلوب این پدیده بر زندگی مردم و اقتصاد منطقه انجام شده است اما امروز آن­چه از شرایط سیستان مشاهده می‌شود، نشان از ناپایداری در اقتصاد و معیشت مردم دارد؛ از همین­رو این پژوهش با روش کیفی (نظریه مبنایی) و به­صورت کاربردی، به بررسی روند تأثیرگذاری طرح‌ها در زمینة بهبود زیرساخت‌ها و توسعة اقتصادی روستاها و عواملی که در موفقیت یا عدم موفقیت این طرح‌ها نقش داشته‌اند، پرداخته است. طبق نتایج تحقیق، مدل مفهومی تحقیق از ارتباط بین مقوله­ها، راهبردهای پیشنهادی و پیامدهای حاصل از آن با ۵ معیار و 35 زیرمعیار به­دست آمد. شرایط علّی با 8 مفهوم در این مدل، تصویر روشنی از ناحیة سیستان ارائه­می­دهد که با چالش‌های جدی اقتصادی و اجتماعی روبرو است. این مشکلات به­صورت زنجیره‌ای به هم متصل هستند. شرایط مداخله‌گر با 7 مفهوم تأکید می‌کند چالش‌ها، به­دلیل عوامل داخلی و خارجی، پیچیدگی خاصی دارند. شرایط زمینه‌ای با 4 مفهوم در مدل به­دست­آمده نشان از چالش‌های ساختاری و سیستماتیک دارد که به­طور متقابل بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند. راهبردهای پیشنهادی با 9 مفهوم برای توسعة روستاهای سیستان، مجموعه‌ای جامع و متنوع از اقدامات است که می‌توانند به بهبود شرایط زندگی مردم این منطقه کمک کنند. به­عنوان مثال؛ ایجاد و توسعة صنعت، پتانسیل‌های انرژی تجدیدپذیر، سیاست‌های کشاورزی نوین و توسعة اقتصاد گردشگری می‌تواند در تجارت مرزی با افغانستان ضروری و الزام‌آور باشد. پیاده‌سازی راهبردهای توسعة پایدار مطرح­شده، می‌تواند پیامدها و تحولات شگرفی را در منطقة سیستان ایجاد کند و به بهبود کیفیت زندگی مردم و توسعة پایدار آن کمک نماید. این پیامد‌ها با 7 مفهوم با توجه به چالش‌های موجود، نیاز به یک برنامه جامع و بلندمدت دارد که با مشارکت همة ذی­نفعان و با استفاده از منابع داخلی و خارجی اجرا شود. موفقیت این برنامه به عوامل مختلفی از جمله؛ حمایت دولت، مشارکت بخش خصوصی، توانمندسازی جامعة محلّی و وجود زیرساخت‌های مناسب بستگی دارد.