فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرسایش آبکندی یکی از پدیده‌های مهم در تخریب سرزمین و بیابان­‌زایی است که باعث برهم زدن تعادل منابع زیست‌محیطی و پایداری آن می‌­شود. این پژوهش، با هدف تعیین عوامل مؤثر بر ایجاد فرسایش آبکندی، با استفاده از روش‌های داده‌­کاوی در حوزه­ آبخیز بیان در شمال استان فارس انجام شد. به­‌منظور مدل­‌سازی فرسایش آبکندی، ازالگوریتم­‌های خوشه‌­بندی K-Means و درخت تصمیم CART بهره برده شد. دقت تخمین زده شده بر اساس پارامترهای مؤثر بر مساحت آبخیز ایجاد آبکندها در مدل نهایی، برای مجموعه داده­‌های آموزشی برابر با 100 درصد و برای مجموعه داده­‌های آزمایشی 71.43 درصد می‌­باشد. نتایج این پژوهش که منتج از اندازه‌­گیری متغیرهای مختلف از 40 آبکند منتخب، شامل یک متغیر هدف (مساحت آبخیز ایجاد) و 12 متغیر پیشگو شامل شیب ایجاد، پوشش گیاهی، خاک لخت، سنگ­ریزه­ سطحی، لاشبرگ سطحی، هدایت الکتریکی عصاره­ اشباع، اسیدیته، نسبت جذبی سدیم، ماده­ آلی، رس، سیلت و شن، در عملیات میدانی و آزمایشگاهی و استفاده از فناوری­‌های داده­‌کاوی است، نشان می‌­دهد که ایجاد آبکندها در این حوزه­ آبخیز تابع عوامل سیلت، اسیدیته، خاک لخت، سنگ­ریزه و ماده­ آلی می‌­باشد. این نتایج تأثیر پوشش گیاهی و به ‌تبع آن، وجود ماده­ آلی مناسب در خاک به­‌عنوان مناسب‌ترین روش در امر کنترل آبکندها و اثر مخرب و تشدیدی اراضی لخت و فاقد پوشش گیاهی در تشدید فرسایش آبکندی را نشان می‌­دهد. بنابراین، ضروری است، حتی­‌المقدور با ایجاد و استقرار پوشش گیاهی دائم و سازگار، اقدام به پایداری و بهبود ساختمان خاک و افزایش ماده­ آلی شود و برنامه­‌های کنترلی و مدیریتی، در اراضی که دارای مقدار سیلت بیشتری هستند، با دقت بیشتری عملیاتی شود.