مروری بر روش‌های تعیین فرسایش قابل‌تحمل خاک: چالش‌ها و فرصت‌ها

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز- اهواز، ایران

2 دانشیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22092/ijwmse.2020.342692.1787
چکیده

فرسایش قابل­ تحمل خاک مرز بین فرسایش طبیعی و تشدیدی بوده، یکی از اساسی­‌ترین و در عین حال پیچیده‌­ترین موضوعات در تحقیقات فرسایش خاک است. فرسایش قابل تحمل، معیاری اساسی برای آگاهی و قضاوت درباره وضعیت فرسایش خاک و میزان خطرات و آسیب­‌های بالقوه اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی ناشی از آن می­‌باشد. بنابراین، تعیین دقیق و صحیح آن با استفاده از روش‌­های مناسب، بسیار حایز اهمیت است. برای این منظور، روش­‌های مختلفی ابداع شده است که می­‌توان آن­‌ها را در سه گروه اصلی، شامل روش‌­های مبتنی بر سرعت تشکیل خاک، روش‌­های مبتنی بر باروری کشاورزی خاک و روش‌­های مبتنی بر اثرات برون محلی تقسیم‌­بندی کرد. ابتدا، جزئیات روش‌­شناسی­‌های مختلف به همراه معایب و مزایای آن­‌ها بررسی شد و در نهایت، چالش‌­ها و فرصت‌­های تحقیقاتی در این زمینه ارائه شدند. دانشمندان مختلف در سال­‌های اخیر، بر ضرورت جامع­‌نگری در تعیین آستانه قابل تحمل تاکید کرده­‌اند، اما روش‌­شناسی­‌های موجود تا کنون موفق به تحقق بخشیدن به این مهم نشده‌­اند و هنوز در آغاز راه قرار دارند. بنابراین، چالش‌­ها و فرصت­‌های اصلی عمدتا به روش‌­شناسی و ارائه رویکردهای جدید تلفیقی و کاربردی برای تعیین فرسایش قابل تحمل مربوط می­‌شود.