فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این پژوهش، امکان‌سنجی پایش متغیرهای بارش، دما و تراز آب رودخانه در حوزه آبخیز چهل­‌چای با مشارکت شهروندان است. حوزه آبخیز چهل­‌چای جزء حوضه­‌های کوهستانی استان گلستان می­‌باشد. این حوزه آبخیز به‌عنوان یکی از پرچالش‌­ترین حوزه‌های آبخیز استان در کانون توجه مسئولان و مدیران استان قرار دارد. بدین منظور، با طراحی و ساخت ادوات ساده و ارزان­ قیمت، متغیرهای مذکور به­‌وسیله افراد داوطلب (شش نفر شامل دو دانش‌آموز، سه شهروند زن و یک شهروند مرد) به‌مدت پنج ماه اندازه‌گیری شد. داده‌­های ثبت شده، از طریق فرم‌های کاغذی و تلفن همراه (پیامک، شبکه اجتماعی واتساپ و تلگرام) به‌­وسیله شهروندان به اشتراک گذاشته شد. برای ارزیابی و صحت‌سنجی داده‌ها، از آزمون‌های همبستگی، t جفتی و ضریب کاپا بین داده­‌های برداشت شده به‌­وسیله شهروندان و ایستگاه­‌های هواشناسی موجود در منطقه استفاده شد. نتایج نشان داد که میانگین داده‌­های ثبت شده به‌وسیله شهروندان در مقایسه با ایستگاه­‌ها تفاوت معنی‌داری ندارد. شهروند زن با مدرک تحصیلی لیسانس، بیشترین تعداد ثبت داده را داشته، داده‌های ثبت شده به‌­وسیله ایشان همبستگی بالایی با ایستگاه‌­های رسمی پایش متغیرهای دما و بارش داشته است و شهروند مرد متصدی اداره منابع طبیعی کمترین تعداد ثبت داده را داشته، پائین‌ترین همبستگی بین داده­های ثبت شده به­‌وسیله ایشان و داده­‌های ایستگاه‌­های رسمی وجود داشته است. در مجموع، عملکرد خوب شهروندان (به‌ویژه زنان) در پایش آبخیز امیدوارکننده بوده، می­توان به کمک آنان داده‌های قابل اعتماد، به‌موقع و طولانی‌مدت جمع‌­آوری کرد و کمبود داده به‌‌ویژه در مناطق کوهستانی دورافتاده را جبران کرد و فرایند تصمیم­‌گیری و مدیریت آبخیزها را تسهیل کرد.