بررسی اثرات، مزایا و معایب کشت گلخانه‌ای در مناطق روستایی مطالعة موردی: شهرستان مبارکه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیا انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22111/gdij.2024.48092.3624
چکیده

   ارزیابی بخش کشاورزی در مناطق روستایی نشان­می‌دهد که کشت گلخانه‌ای در حال گسترش است و این توسعه، مسلماً پیامدها و اثرات متنوعی به­دنبال دارد. شهرستان مبارکه در استان اصفهان، از مناطق بارزی است که روستاهای آن، به کشت گلخانه‌ای روی آورده‌اند. با توجه به فراگیرشدن این نوع کشت و کشت وسیع در این منطقه، هدف پژوهش حاضر بررسی توسعة کشت گلخانه‌ای و اثرات آن بر مناطق روستایی منطقه است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر داده‌های پیمایشی از طریق پرسش‌نامه می­باشد. جامعة آماری پژوهش را بهره‌برداران کشت گلخانه­ای به تعداد 1927 بهره‌بردار تشکیل داده‌اند. بر اساس فرمول کوکران حجم نمونه برای گروه بهره‌برداران برابر با 322 نفر محاسبه شد. روایی پرسش‌نامه از طریق نخبگان تأیید و پایای آن نیز با ضریب کرونباخ بیشتر از 70/0 تأیید شد. تجزیه­وتحلیل داده‌ها در نرم‌افزارهای «spss» انجام­شد. نتایج آزمون نشان­داد کشت گلخانه‌ای در سطح  معناداری کمتر از 05/0، اثرات اقتصادی و اجتماعی متنوعی در مناطق روستایی داشته  که بر اساس میانگین آزمون،  مهمترین تأثیر اقتصادی و اجتماعی کشت گلخانه‌ای به­ترتیب، افزایش تولید با میانگین 947/4 و کنترل و مدیریت منابع آب با میانگین 388/4 بوده است. همچنین نتیجه آزمون نشان­داد که مهمترین مزیت کشت گلخانه­ای، تولید بیش از یک محصول در سال با میانگین 779/4 و مهمترین مشکل کشت گلخانه‌ای، هزینة زیاد اولیه(به­ویژه برای احداث) با میانگین 680/4 می‌باشد.