فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 هدف: یکی از واجبات اصلی نماز، قرائت قرآن است که تعیین ملاک صحت آن همواره یکی از مسائل بحث‌برانگیز فقه اسلامی بوده است. در میان فقهای امامیه، گروهی بر این باورند که رعایت قواعد زبان عربی برای صحت قرائت کفایت می‌کند و التزام به قرائات مشهور یا سبع ضرورتی ندارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی و ارزیابی مبانی و ادلّه این دیدگاه در پرتو مباحث فقهی و اصولی است.روش تحقیق: این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع فقهی، اصولی و تفسیری انجام شده است. ابتدا مبانی نظری و مستندات فقهی این دیدگاه گردآوری و سپس با روش تحلیل محتوا بررسی شد تا استحکام استدلال‌ها و پیامدهای احتمالی این دیدگاه در فقه عبادات آشکار گردد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که این دیدگاه بر سه مبنای اصلی استوار است:۱) انحصار تواتر قرآن به جوهر کلمات و اجتهادی بودن اختلاف قرائات، ۲) کفایت انطباق قرائت با قواعد عربی برای صحت، و ۳) تفکیک میان حقیقت قرآن و قرائات آن. در عین حال، این مبانی با چالش‌های جدی مواجه است؛ زیرا تفکیک میان جوهر الفاظ و هیئت آن‌ها، تواتر قرآن را مخدوش می‌کند و با شواهد تاریخی و علمی نیز سازگار نیست.نتیجه‌گیری: بر اساس ارزیابی انجام‌شده، دیدگاه جواز قرائت صرفاً بر اساس قواعد عربی در نماز قابل پذیرش نیست. در مقابل، دیدگاهی که صحت نماز را مشروط به قرائت مطابق با قرائات مشهور میان مسلمانان می‌داند، از پشتوانه روایی، تاریخی و فقهی قوی‌تری برخوردار بوده و با احتیاط در عبادات سازگارتر است.