تحلیل متغیرهای موثر بر توسعه شهر جدید عالیشهر بر مبنای مدلسازی ساختاری تفسیری

نویسندگان

1 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران.

2 استاد مدعو گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

doi
10.22111/gdij.2024.48191.3631
چکیده

توسعة شهرهای جدید، به معنای گسترش و پیشرفت شهرها در جوانب مختلف از جمله؛ اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی و زیرساختی است. این شهرها معمولاً به­منظور جذب سرریز و کاهش فشار جمعیت مادرشهرهای منطقه­ای، ایجاد فرصت‌های شغلی جدید، توسعة زیرساخت‌ها، بهبود کیفیت زندگی و جذب سرمایه‌گذاری، احداث می­شوند و توسعه می‌یابند. پژوهش حاضر، با هدف تحلیل متغیرهای مؤثر بر توسعة شهر جدید عالیشهر انجام­ شده است. این پژوهش، از نظر هدف کاربردی و از نظر روش انجام آن توصیفی-تحلیلی بوده و ابزار گردآوری اطلاعات به­صورت پیمایشی با استفاده از ابزار پرسش­نامه می­باشد. متغیرهای مورد نظر گردآوری شده، خبرگان و متخصصان رشته­های مهندسی شهرسازی، برنامه­ریزی شهری و برنامه­ریزی منطقه­ای با نمونه­گیری هدفمند انتخاب شده، سپس با استفاده از مدل ساختاری- تفسیری روابط پیچیده بین متغیرهای مؤثر در توسعة شهر جدید عالیشهر بررسی شده است. در پایان  با بهره­گیری از تکنیک«MICMAC»  نوع متغیرها با توجه به اثرگذاری و اثرپذیری بر سایر متغیرها مشخص گردیده است. نتایج نشان می­دهد که متغیرهای اثرگذار، «سیاست­های دولت محلی» و «مهاجرت جمعیت روستایی» هر دو با قدرت نفوذ 23 در پایین­ترین سطح یعنی سطح پنجم قرار گرفته­اند. بدیهی است، امروزه دولت­ها بیشتر از بنگاه­های خصوصی سیاست‌ها و برنامه‌های مختلف خود را برای توسعة شهرهای جدید تعیین و اعمال می­کنند. هر چند که لازم است این برنامه‌ها در راستای اولویت‌ها، اهداف، استانداردها و جذب جمعیت جدید قرار گیرد. همچنین «افزایش جمعیت شهری» و «تراکم جمعیت» متغیرهای تأثیرپذیر در بالاترین سطح یعنی؛ سطح اول با قدرت نفوذ 2 و 4 می­باشند.