فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تراکم کارکردها به‌ویژه در مقیاس فراشهری، به­دلیل ماهیت عملکردی متفاوت می­تواند کارکردهای محله­ای و کیفیت محیط شهری را دچار افت و زوال کند. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف تبیین پیامدهای فضایی تراکم کارکردهای فراشهری، بر کیفیت محیط محله­های منطقة 12 شهر تهران تهیه‌ شده­است. روش پژوهش به­­ لحاظ هدف، شناختی- تبینی و به لحاظ ماهیت موضوع پژوهش، کاربردی است و روش گردآوری داده‌ها نیز به­صورت آماری و اسنادی می­باشد. برای تجزیه‌وتحلیل داده­ها، از آمار فضایی (ابزار تحلیل الگوهای فضایی، ابزار اندازه­گیری توزیع جغرافیایی و ابزار تحلیل مدل‌سازی روابط فضایی) استفاده ‌شده­است. متغیرهای پژوهش شامل: متغیر مستقل (کارکردهای فراشهری) و متغیر وابسته (کیفیت محیط شهری در سطح محله‌ای) است. یافته­های پژوهش نشان­داد که تمرکز کل کارکردهای فراشهری در سطح مناطق شهر تهران، به‌صورت خوشه­ای و نامتوازن توزیع یافته­اند. همچنین تراکم کل کارکردهای فراشهری در سطح محله­های منطقة 12 شهر تهران ‌بجز کارکرد فرهنگی- تاریخی که به‌صورت تصادفی توزیع ‌شده است، به‌صورت خوشه­ای و نامتوازن توزیع یافته­اند. همچنین یافته­های حاصل در بخش مدل‌سازی روابط فضایی با استفاده از رگرسیون وزنی جغرافیایی، بیانگر این است که پیامد کارکردهای فراشهری بر روی ابعاد اجتماعی، اقتصادی و کالبدی کیفیت محیط شهری، موجب افت محیط و زوال شهری در اکثر محله‌های منطقة 12 شهر تهران شده­است؛ بنابراین یکی از گام‌های مهم و اساسی برای تجدید ساختار منطقة 12 شهر تهران و ارتقای کیفیت محیط محله­ها و توان مرکز شهری آن، پالایش و ارتقای کیفیت نظام کارکردهای فراشهری از طریق انتقال کارکردهای مزاحم و ناسازگار و جایگزینی کارکردهای فراشهری برتر در این منطقه خواهد بود.