پایش تحولات نظام کاربری اراضی و پیش‌بینی تغییرات براساس مدل تلفیقی «زنجیرة مارکوف» و «سلول‌های خودکار» مطالعة موردی: شهر ایلام

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه ایلام،ایلام،ایران

doi
10.22111/gdij.2024.47975.3620
چکیده

تغییرات کاربری اراضی و پویش زمین، یکی از موضوعات اصلی توسعة پایدار است. تغییر کاربری اراضی، نمونه‌ای مهم از تأثیرگذاری انسان بر محیط‌ زیست است که باعث پدیدآمدن تغییرات ساختاری در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فیزیکی می‌گردد. به­منظور ارائة علمی منطقی برای تصمیمات برنامه‌ریزی منطقه‌ای و توسعة پایدار، می‌توان از مدل‌های پیش‌بینی الگوهای کاربری اراضی استفاده کرد؛ بنابراین نقشة کاربری اراضی یکی از الزامات هرگونه برنامه‌ریزی توسعة ملی و منطقه­ای است.هدف اصلی این مطالعه، پایش تحولات نظام کاربری اراضی و پیش‌بینی تغییرات آن با استفاده از «زنجیرة مارکوف» است. تغییرات کاربری اراضی، با بهره­گیری از نقشه‌های کاربری اراضی به­دست­آمده در سال‌های 2013، 2018 و 2023 و با استفاده از ابزار تحلیل تغییرات «LCM» در نرم‌افزار«TerrSet» ارزیابی شد. تغییرات کاربری طی سال­های مورد نظر نشان می­دهد که کاربری اراضی انسان­ساخت از 9.81 درصد در سال 2013 به 11.6 درصد در سال 2018 و 12.73 درصد در سال 2023 تبدیل شده است که نشان­دهندة رشد و توسعة شهر می­باشد. از سوی دیگر، کاربری اراضی آبی از 2.98 درصد در سال 2013 به 1.03 درصد در سال 2023 رسیده است که علت آن­را می­توان توسعة شهری، خشکسالی و کمبود آب دانست.