بررسی و برآورد تاثیر عوامل مختلف بر تغییرات عمق آبخوان با استفاده از الگوریتم درختی (مطالعه موردی: دشت تیروان و کرون)

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری آبیاری و زهکشی، دانشگاه زابل

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اردستان

3 عضو هئیت علمی دانشگاه آزاد اردستان

doi
10.22092/ijwmse.2020.128780.1750
چکیده

هدف از این پژوهش استفاده از الگوریتم درختی داده‌کاوی، به منظور مدیریت مناسب‌ بر آبخوان دشت تیروان و کرون است. در این خصوص از هفت عامل مختلف انسانی و طبیعی تأثیرگذار بر تغییرات عمق آبخوان استفاده شد. در ابتدا پیش‌بینی سه الگوریتم درختی CART، CHAID و MP5 در تغییرات آبخوان با استفاده از شاخص‌های آماری مورد ارزیابی قرار گرفتند. الگوریتم CAHID با توجه به ضریب رگرسیون برابر 82/0 و متوسط مطلق خطا برابر 12/0 دارای عملکرد بهتری نسبت به دو الگوریتم CART و MP5 است. بیشترین مقدار بالاآمدگی آبخوان در ماه‌های آذر، دی، بهمن، اسفند و در زمانی که مقدار حجم بارندگی بین 08/0 تا 72/0 میلیون متر مکعب و درصد رطوبت هوا بیشتر از 72 درصد بوده و همچنین بیشترین مقدار افت آبخوان در ماه‌های شهریور، مرداد و در زمانی که دمای هوا بیشتر از 25 درجه سانتی‌گراد و حجم آب برداشتی از چاه‌های کشاورزی بیشتر از 32/1 میلیون مترمکعب بوده است، توسط نمودار درختی الگوریتم CHAID پیش‌بینی شد. از عوامل طبیعی، دمای هوا و از عوامل انسانی، حجم آب برداشتی از چاه کشاورزی بیشترین تأثیر در تغییرات عمق آبخوان در دشت مذکور داشته است. دو عامل درصد رطوبت هوا و مقدار حجم بارش، تنها عواملی بودند که رابطه مستقیم با بالاآمدگی عمق آبخوان داشته‌اند. تأثیرگذارترین عوامل در پیش‌‌بینی مقدار تغییرات عمق آبخوان دشت تیروان و کرون به ترتیب دمای هوا، حجم آب برداشتی از چاه کشاورزی و حجم بارندگی و بقیه پارامترها تقریبا تأثیرشان با هم برابر بوده است.