فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مصحف مشهد رضوی که با توجّه به شواهد کهنخطشناسی و نیز آزمایشهای کربن 14 که بر آنانجام پذیرفته ، متعلّق به نیمۀ دوم سدۀ اول هجر ی دانسته میشود ، نمونهای عینی به شمار میرود کهبراساس آن میتوان گزارشهای تاریخی مربوط به تدوین قرآن و قرائات را صحّتسنجی کر د. اینمصحف و نمونهها ی مشابه آن هم م یتواند بر دیدگاههای بر خی خاورشناسان که تاریخ تدوین قرآن رادر بهترین حالت پایان سدۀ دوم هجر ی میدانند ، خط بطلان کشد و هم دیدگاه بر خی قرآ نپژوهان معاصررا که مدّعیاند قرآن در تمام اعصار و امصار به رو ایت حفص از قرائت عاصم خوانده میشده ، موردتر دید جدّ ی قرار دهد. بررسی این مصحف نشان میدهد بسیاری از حروف به رو ایت حفص از قرائتعاصم خوانده نشده بلکه ما در عمل با تنوّعی از قرائات مشهور و حتی شاذ مواجهیم. همچنین اینمصحف در ابتدا عموماً مطابق رسم مصحف مدینه نوشته شده که بعدها در چهار مورد براساس موارداجماعی مصاحف عراق و مکه اصلاح شده است. این مصحف نه تنها از هیچ یک از نظا مها ی آیهشمارهفتگانه پیروی نمیکند که در برخی موارد مطابق با هیچ یک از آنها هم نیست. دست آخر باید گفتبه رغم آنکه بسمله در بدنۀ اصلی مصحف پیوسته آیۀ مستقل حساب شده امّا در نشانهگذاری د هگانیهیچگاه ملحوظ نبوده است؛ امری که نشان میدهد تعشی ر این مصحف قرنها بعد از کتابت متن اصلیمصحف صورت پذیرفته است .