بررسی و تحلیل «نقد متنی و نسخههای خطی قرآن» از دیدگاه کیث اسمال
نویسندگان
1 عضو انجمن قرآن و مسشترقان حوزه علمیه ، قم ، ایران(نویسنده مسئول)
2 استاد تمام جامعة المصطفی ص العالمیه ،قم ،ا یران .
3 استاد تمام موسسه عالی آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره،قم،ایران
doi
10.22034/qer.2025.15446.1285چکیده
عصر روشنگری و ظهور رویکرد تاریخی -انتقادی نسیت به کتاب مقدس و ابطال فراز وفرود عهدینی ،بستری بود برای خاورشناسان تا در قرن نوزدهم و بیستم میلادی این نوع نگاه را به قرآن تسری داده و رویکرد انتقادی خویش را در قالب و فرایندی جدید طرح نمایند این فرایند از نقد متنی به نقد منبع سرازیر و سپس به نقد فرمی و از آنجا به نقد ویرایشی رهنمون گردید ، «این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی نقد متنی نسخههای خطی قرآن از دیدگاه کیت اسمال در کتاب "نقد متنی و نسخههای خطی قرآن" میپردازد. هدف اصلی آن، واکاوی دیدگاههای اسمال و شناسایی شکافهای موجود در این حوزه است،اسمال با بررسی انواع املایی در نسخه های خطی اولیه ،اشتباهات کاتبان،انواع در علائم دیاکریتیک و تقسیم بندی آیات و همچنین رابطه بین نسخه های موجود در نسخه های خطی و نسخه های ثبت شده در ادبیات اسلامی، ارزیابی با اهمیتی در باره تاریخ اولیه متن قرآن و چالش های پرابلماتیک آن پیش روی نهاده است هرچند پژوهش اسمال با بهرهگیری از روششناسی دقیق، استفاده از منابع دسته اول، طبقهبندی سیستماتیک تغییرات و توجه به تعامل سنت شفاهی و نوشتاری، امتیازات قابل توجهی دارد، اما با مشکلاتی همچون سوگیری روششناختی، عدم درک جامع متنی و زبانشناختی قرآن، غفلت از سنت شفاهی،نادیده گرفتن تواتر قرآن،بیتوجهی به دانش قرائات و تمرکز محدود بر زمینه تاریخی نسخههای خطی قرآن روبهروست که می تواند اهداف او را نسبت به نقد متنی نسخه های خطی قرآن ناکافی و عقیم نماید.