صحت‌سنجی استناد قرائات سبع به پیامبر (صلی الله علیه و آله)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتر ی علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قم، قم، ایران(نویسنده مسئول)

2 دانشیار گروه قرآن و حدیث، دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
10.22034/qer.2024.16840.1223
چکیده

یکی از مباحث علوم قرآنی، ریشه قرائات سبع است. برخی معتقدند این اختلاف قرائات دلایلی دارد مانند اجتهاد قراء، ابتدایی‌بودن خط و سایر موارد. در برابر، بسیاری از دانشمندان معتقدند این قرائات از ناحیۀ پیامبر (صلی الله علیه و آله) صادر شده و ایشان بر صحابه خوانده‌اند تا به دست دیگر مسلمانان برسد و اصطلاحا قرائات سبع به حضرت منتسب است. به این معنا که هر یک از قرّاء سبع، قرائت خویش را از شیخ و استاد خویش فراگرفته‌اند، تا اینکه این قرائت به شخص پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می‌رسد. این مقاله با روش توصیفی – تحلیلی و با جمع‌آوری شواهد و دلایل، صحت استناد قرائات سبع به پیامبر (صلی الله علیه و آله) را بررسی و سنجیده است. بر اساس یافته‌های پژوهش، دلایل و شواهد استناد قرائات سبع به پیامبر عبارت است از: ‌۱. سماعی و سنت‌بودن قرائت بر اساس عبارت تاریخی القِراءَةُ سُنَّةٌ. ۲. تصریح قرّاء و دیگران بر منتسب‌بودن قرائت قرّاء به پیامبر (صلی الله علیه و آله). ۳. سلسله اسناد قرائات از قاری تا حضرت. این دلایل نشان‌دهندۀ انتساب قرائات سبع به حضرت است. در برابر این دلایل، ایراداتی گرفته شده است تا صحت انتساب این قرائات به حضرت مورد تردید قرار بگیرد، مانند حجت‌آوری برای قرائات، سندهای تشریفاتی و مخالفت با عقل و اعتبار. در نهایت ضمن پاسخ به این اشکالات و تمام‌بودن دلایل انتساب قرائات سبع به حضرت، صحت آن اثبات می‌شود.