فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سازماندهی سیاسی به­عنوان فرآیند تقسیم سرزمین توسط حکومت، با مرزهای محدود و در راستای کنترل و ادارة سرزمین در قالب تقسیمات کشوری انجام می‌شود. حکومت‌ها برای ادارة بهتر سرزمین، تسهیل در خدمت­رسانی و دستیابی به عدالت فضایی و توسعة آن، نیازمند تقسیم‌بندی سیاسی فضا هستند. تقسیمات کشوری در ایران ریشة تاریخی دارد، در سال‌های اخیر متأثر از انگیزه‌های سیاسی و نیاز به توسعه، شاهد افزایش تقاضا درخصوص تقسیم‌بندی‌های جدید کشوری در قالب ارتقاء، الحاق و انتزاع هستیم. استان لرستان، یکی از استان‌های غربی کشور است که  به دلایلی مانند: عدم توزیع هماهنگ امکانات، خدمات و منابع  به­عنوان استانی کمتر توسعه­یافته و کم‌برخوردار شناخته می‌شود. بنابرتقسیمات کشوری،  این استان در سال 1370 مشتمل بر6 شهرستان، ۲۰ بخش و ۸۰ دهستان بوده اما در سال ۱۳۹۵ به ۱۱ شهرستان، 31بخش و 87 دهستان رسیده­است. این روند  نشان می‌دهد که در طی ۲۵ سال گذشته، سطوح تقسیمات کشوری استان به ارتقاء تمایل بیشتر نشان­داده ‌است. پژوهش حاضر، به­روش توصیفی-تحلیلی و ماهیّت کاربردی، با استفاده از تکنیک «ویکور» و در چهارچوب رویکرد عدالت فضایی، درپی بررسی چگونگی اثرگذاری تقسیمات سیاسی کشوری بر عدالت فضایی در استان لرستان است؛ بنابراین، این تحقیق در پی پاسخگویی به این سوالات است که: تقسیمات کشوری در استان لرستان، چه تأثیری بر عدالت فضایی استان داشته؟ و آیا با ایجاد ۵ شهرستان جدید، وضعیت شهرستان‌ها در مؤلفه‌های بهداشتی، اقتصادی و کالبدی بهبود پیدا کرده است یا خیر؟ یافته­های پژوهش حاکی از آن است که وضعیت عدالت فضایی 50 درصد از شهرستان‌های استان در سال 1370، بسیار پایین‌تر از میانگین استانی قرارداشته و این میزان در سال 1395، به 63 درصد رسیده­است؛ از این­رو می­توان نتیجه گرفت که افزایش سطوح تقسیمات کشوری، تأثیر مطلوبی بر بهبود وضعیت شاخص­های عدالت فضایی و توزیع عادلانة مؤلفه‌های بهداشتی، اقتصادی و کالبدی– زیربنایی در استان لرستان نداشته­است.