تبیین اثرات توانمندسازی محلّی روستاییان بر پلتفرم‌های گردشگری خلّاق مطالعة موردی: مناطق روستایی شهرستان شاهرود

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی طبیعی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 پسا دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22111/gdij.2024.42034.3393
چکیده

توانمندسازی روستایی، مؤثرترین روش برای افزایش بهره­وری و استفادة بهینه از ظرفیت­ها و توانایی‌های روستائیان در راستای اهدافِ توسعة پایدار است­. با توجه به اهمیت توانمندسازی روستائیان و اهمیت گردشگری خلّاق، پژوهش حاضر با هدفِ تبیین اثرات توانمندسازی خانوارهای روستایی بر گردشگری خلّاق، در شهرستان شاهرود انجام شده است. جامعۀ آماری تحقیق، روستانشینانِ شهرستان شاهرود براساس سرشماری نفوس و مسکن 1400 می­باشند که براساس فرمول کوکران ازتعداد 13401 خانوار از 7 دهستان، 363 خانوار به‌‌عنوان نمونۀ پژوهش به‌‌دست­آمد. پرسش­نامه به‌‌عنوان ابزار پژوهش، به‌‌صورت نمونه­گیری در اختیار جامعة آماری قرار داده­شد. مقدار آلفای کرونباخ به­دست­آمده برای شاخص­های گردشگری خلّاق برابر 79/0 درصد و برای شاخص‌های توانمند­سازی 78/0 درصد به­دست آمده است. برای تجزیه­وتحلیل داده‌ها از بستة نرم‌افزاری SPSS نسخه 24 و LISREL 8.8 استفاده شد. بر اساس نتایج به­دست­آمده، مؤلفه­های گردشگری خلّاق و توانمندسازی خانوارهای روستایی به­ترتیب با میانگین 093/3  و 77/2 درصد، در حدّ مطلوب و پایین­تر از حد مطلوب ارزیابی شده است و بین مؤلفه­های توانمند­سازی با گردشگری خلّاق روابط علّی با شاخص‌های مطلوبی برازش داشت (RMSEA= 0.079). براساس یافته‌های تحقیق، ارتقای مؤلفه‌های آموزش و آگاهی­بخشی، مهارت و توسعة منابع انسانی، مالی و سرمایه­گذاری، شایستگی و استقلال فردی و نهادگرایی و تشکل­سازی در توسعة شاخص‌های گردشگری خلّاق اثرگذار می­باشند.