تجربه موفق مدیرت مشارکتی آبیاری: مطالعه موردی شرکت سهامی آبیاری و کشاورزی مجن- شاهرود
نویسندگان
1 دانشگاه شیراز
2 دانشگاه شیراز
doi
10.22067/jwsd.v1i3.40841چکیده
با در نظر گرفتن چالشهای موجود در خصوص پایین بودن راندمان مصرف آب در بخش کشاورزی، توجه به جایگاه و نقش مشارکت مردم به منظور بهبود کارآیی و اثربخشی آبیاری در کنار استفاده از روشها و ابزار مناسب، امری ضروری است. بر این اساس، رهیافتهایی همچون مدیریت مشارکتی آبیاری مطرح شده و به کار گرفته شده است. در این پژوهش، تجربیات شرکت سهامی آبیاری و کشاورزی مجن در شهرستان شاهرود به عنوان نمونهای موفق در نیم قرن مدیریت شبکه آبیاری، مورد مطالعه قرار گرفته و تا حد امکان با کمک روشهای کیفی و یک تحلیل SWOT، اثرات اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی اقدامات شرکت مذکور، مورد تحلیل قرار گرفته است. از جمله مهمترین اثرات اجتماعی فعالیتهای این شرکت، برقرارشدن عدالت در توزیع آب، قانونمند شدن نحوهی توزیع آب، به حداقل رسیدن تخلفات و سرقت آب، کاهش میزان درگیری و نزاع بر سرآب، افزایش اعتماد به شرکت و کاهش میزان مهاجرت اهالی بوده است. اثرات اقتصادی عمده نیز عبارت بودند از: بهرهوری دراستفاده از آب، بهبود معیشت مردم، توسعه باغها، افزایش فعالیتهای جانبی علاوه بر زراعت و باغداری در منطقه و اشتغالزایی در شهر. در خصوص اثرات زیستمحیطی نیز برای مهار سیلابها به کاشتن درخت و درختچه در حاشیه رودخانه مبادرت شده و همچنین با ساخت کانالها، سیل تا حدود زیادی مهار شده است. اجرای کانالهای سنگی سیمانی و توزیع بهینه آب سبب کاهش سیلابهای منطقه و کاهش خسارت به گونههای گیاهی طبیعی، جنگلها و مراتع شده است.
