بررسی تأثیرات نظریه اعجاز قرائات قرآن در لهجه‌ها و بلاغت عربی و پیامدهای آن

نویسندگان

1 1. استادیا ر و استاد همکار گروه علوم وفنون قرائات جامعة المصطفی ص العالمیة، قم ، ایران (از کشور افغانستان)

2 استادیار جامعة المصطفی ص العالمیة، قم، ایران

3 استادیار و عضو هیات علمی گروه زبان وادبیات عرب،جامعه المصطفی العالمیه،قم،ایران

doi
10.22034/qer.2025.17672.1244
چکیده

قرآن کریم دارای وجوه اعجازی متعددی است؛ همانند اعجاز بیانی، اعجاز بلاغی، اعجاز در تناسب آیات، اعجاز در تأثیر گذاری، اعجاز محتوایی و ... و یکی از وجوه اعجازی قرآن که از سوی برخی از علمای اهل سنت طرح و ارائه شده، اعجاز در قرائات است. منظور از اعجاز در قرائات این است که قرائت‌های مختلف نسبت به برخی از واژگان و الفاظ قرآن، وحی الهی است که از سوی خداوند نازل شده و اثبات کننده‌ی نبوت پیامبر (ص) است. این ادعا مبتنی بر دو مبنای اساسی است: یکی متواتر بودن قرائات تا قرآنیت و وحیانیت آن به اثبات برسد و در نهایت ثابت گردد که قرائات مختلف، معجزه‌ی الهی است. دیگری متواتر بودن حدیث «سبعة احرف» که منظور از آن هفت‌قرائت باشد، تا به دست آید که قرآن بر هفت‌قرائت نازل‌شده و وحی و معجزه الهی است. از علمای شیعه تا کنون کسی چنین ادعایی نکرده و نظر اکثر علمای اهل سنت نیز چنین است؛ اما برخی از علمای اهل سنت همانند سیوطی و خراط که چنین ادعایی کرده ؛ لذا این پژوهش بدون برخورداری از پیشینه اختصاصی و با روش توصیفی-تحلیلی در پی بررسی این مسأله است که با توجه به این مطلب که تمام قرائات وحیانی و معجزه نیست و نزول قرآن با یک قرائت معجزه است، از نظر زبانی این معجزه‌ی جاودانی الهی چه تأثیری در قرائات داشته است؟ نظریه اعجاز قرآن چه پیامدهایی دارد؟