بررسی تأثیر پساب و روش های آبیاری بر شوری خاک در منطقه ی نیمه خشک دشت کربال
نویسندگان
1 دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز
2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
10.22067/jwsd.v1i2.35276چکیده
پژوهش حاضر، با هدف بررسی تاثیر روشهای آبیاری تحت فشار و سطحی جویچهای بر چگونگی توزیع شوری در خاک انجام شد. آزمایش در قالب طرح کرتهای یک بار خردشده با سه روش آبیاری (جویچهای با هیدروفولوم، قطرهای سطحی و قطرهای زیرسطحی) و دو کیفیت آب (فاضلاب خانگی تصفیهشده با شوری 509/0 دسیزیمنس بر متر و آب معمولی با شوری 52/1 دسیزیمنس بر متر) در مزرعهی آزمایشی ذرت در منطقهی کربال فارس انجام شد. نمونهبرداری خاک در دو نوبت (پیش از شروع آبیاری و پس از برداشت محصول)، در سه عمق 20-0، 40-20 و 60-40 سانتیمتری و در 15 نقطهی اطراف محل نشت آب انجام شد. نتایج تجزیهی واریانس شوریها نشان داد که در هر دو نوبت اندازهگیری بین روشهای آبیاری و بین تیمارهای کیفیت آب تفاوت معنیداری از نظر تجمع شوری در هر سه عمق اندازهگیری در سطح یک درصد وجود دارد. بیشترین مقدار شوری، 66/1 دسیزیمنس بر متر در عمق 20-0 سانتیمتری در آبیاری قطرهای زیرسطحی و کمترین آن، 92/0 دسیزیمنس بر متر در عمق 40- 20 سانتیمتری در روش جویچهای به دست آمد. بررسی الگوی توزیع شوری در نیمرخ خاک نشان داد در روش جویچهای بیشترین شوری در رأس پشتهها وجود دارد و با حرکت به سمت کف جویچهها کاهش شوری مشاهده میگردد. در روشهای تحت فشار، محل قرارگرفتن قطرهچکانها از کمترین مقدار شوری برخوردار بودند و با دورشدن از قطرهچکانها میزان شوری افزایش پیدا میکرد. انجام عملیات آبشویی، کنترل سطح آب زیرزمینی، کاشت گیاه در نزدیکی قطرهچکانها و در دامنهی پشتهها و انجام تحقیقات بیشتر در زمینهی چگونگی و میزان تجمع عناصر مختلف در خاک به هنگام استفاده از پساب و همچنین اثرات زیستمحیطی آن توصیههایی است که در پایان این تحقیق به آنها اشاره شده است.