سنجش و تحلیل تابآوری خانوارهای روستایی استان همدان در برابر فقر آب کشاورزی
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران
2 دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران
3 دانشجوی دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران
doi
10.22111/gdij.2024.8148چکیده
کمآبی بهعنوان یکی از مهمترین تهدیدها برای کشاورزی پایدار در مناطق خشک و نیمهخشک جهان بهسرعت در حال افزایش است. این امر منجر به مشکلات متعددی مانند فقر و ناامنی غذایی در میان خانوارهای روستایی شده است؛ بنابراین، ایجاد و بهبود تابآوری، بهعنوان راهی برای کاهش اثرات کمبود آب، برای خانوارهای روستایی مهم است. بر این مبنا پژوهش حاضر به بررسی تابآوری خانوارهای روستایی در مقابل فقر آبی پرداخته است. جامعۀ مورد مطالعه خانوارهای روستایی شهرستان همدان، کبودرآهنگ و ملایر بوده و براساس فرمول کوکران 334 نفر از خانوارهای روستایی بهعنوان نمونۀ آماری بهصورت تصادفی انتخاب شده است. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامۀ محقق ساخته است. روایی صوری آن توسط استادان تأیید و آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و اشتراکی همۀ عوامل بزرگتر از 7/0 بهدست آمده است که حاکی از پایایی مناسب مدل است. درجهت تجزیهوتحلیل دادههای گردآوریشده از مدلسازی معادلات ساختاری به کمک نرمافزار Smart PLS استفاده شده است. نتایج بهدستآمده نشان داد سرمایههای فیزیکی-زیربنایی و انسانی بیشترین تأثیر را بر تابآوری خانوارها داشته است؛ بنابراین با سرمایهگذاری بلندمدت متناسب با سرمایههای فیزیکی و زیربنایی و تقویت سرمایۀ انسانی به کمک آموزش و بالابردن سطح آگاهی و مشارکت افراد میزان تابآوری خانوارها بالاتر خواهد رفت.