ارزیابی مدیریت آبیاری یکی از باغات پسته‎ی اردکان با کمک انعکاس‌‎‎سنجی بازه‎ی زمانی (TDR) و تکنیک سنجش از دور

نویسندگان

1 مرکز ملی تحقیقات شوری

2 کارشناس مرکز ملی تحقیقات شوری

3 کارشناس ایستگاه تحقیقات پسته‎ی اردکان

4 کارشناس مرکز ملی تحقیقات شوری

5 مسئول ایستگاه تحقیقات پسته‎ی اردکان

6 کارشناس ‌ارشد مرکز ملی تحقیقات شوری

doi
10.22067/jwsd.v1i2.34760
چکیده

یکی از روش‌های شناخت و ارزیابی مدیریت آبیاری، اندازه‌گیری رطوبت خاک، تعیین شاخص‌های گیاهی و دمای تاج‌پوشش آن است. تحقیق حاضر به معرفی یکی از الگوهای سنّتی مدیریت آبیاری در باغات پسته (چرخش مداوم آب در درون یک محدوده‎‎ی تحت آبیاری) در شهرستان اردکان پرداخته و سپس اقدام به ارزیابی آن و بررسی نقاط قوّت و ضعف این الگو نموده است. به منظور بررسی تغییرات روزانه‎ی رطوبت خاک،از دستگاه انعکاس‌‎‎سنجی بازه‎ی ‎زمانی (TDR) استفاده شد و در یک دوره‎ی‎ یک ماهه، قرائت‌های روزانه‎ی‎ رطوبت از چهار عمق مختلف خاک در 25 نقطه از منطقه‎ی‎‎ مطالعاتی صورت گرفت. علاوه بر این، از تصاویر ماهواره‌ای لندست برای تعیین شاخص گیاهی NDVI و دمای پوشش گیاهی باغات پسته در منطقه‎ی‎ مطالعاتی استفاده و سپس منطقه‎ی‎‎ مطالعاتی با باغات پسته‎ی مجاور آن مقایسه شد. نتایج این تحقیق نشان داد که میانگین رطوبت خاک منطقه‎ی مطالعاتی در نقاط 25گانه، در تمامی روزها نسبتاً یکسان بوده و در محدوده‎ی 15 تا 20 درصد حجمی قرار دارد (میانگین، 6/17 درصد و انحراف معیار، 6/3 درصد). این مساله به ایجاد شرایط میکروکلیمائی مطلوب و کاهش نسبی اثرات تنش خشکی در باغات پسته منجر شده که در مجموع به نفع گیاه است. مقایسه‎ی‎ شاخص NDVI و دمای پوشش گیاهی منطقه‎ی مطالعاتی با باغات دیگر پسته نشان داد که باغات این منطقه در وضعیّت مناسبی قرار دارند که مویّد مطلوبیّت نسبی شرایط محیطی و مدیریتی حاکم بر درختان پسته‎ی منطقه‎ی مطالعاتی است. ترویج الگوی آبیاری مذکور (گردش مداوم آب در سطح منطقه‎ی مطالعاتی و آبیاری قطعات پراکنده و متمایز از هم‎) و اجرای آن در سایر باغات پسته- که آبیاری آنها از یک قطعه شروع شده و سپس قطعات مجاور آن به ترتیب و پشت سر هم آبیاری می‌شوند تا سرانجام کلّ منطقه، آبیاری گردد- از دستاوردهای این تحقیق به‎‎‎شمار می‌آید.