فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فضا، قلمرو چندبُعدی و بی‌حدومرزی است که موقعیت نسبی پدیده‌ها در آن منعکس می‌شود. در طی چند دهۀ اخیر سطح آب دریاچۀ ارومیه به‌عنوان یک دستگاه جغرافیایی و سیستم پیچیده متأثر از برخی از عوامل طبیعی و انسانی، به‌شدت کاهش پیدا کرده است. درجهت بررسی آستانۀ ذخیرۀ آب سدها در کاهش تراز آب دریاچۀ ارومیه، ابتدا بانک داده‏های مورد نظر تهیه شد: (DEM حوضه، داده‌های ایستگاه‌های کلیماتولوژی، دبی ایستگاه‏های هیدرومتری و اطلاعات سدها). روابط خطی بین ارتفاع و دما و بارش و ارتفاع در نرم‌افزار SPSS برآورد شد، با درنظرگرفتن ایستگاه‌های کلیماتولوژی و سدها به‌عنوان نقطۀ خروجی، زیرحوضه‏های متعددی استخراج شد و حجم ورودی آب به داخل حوضه‏های فاقد ایستگاه هیدرومتری، با استفاده از روش جاستین برآورد شد. همچنین درصد دبی سالانه نسبت‌به بارش سالانه و تغییرات حجم ذخیرۀ آب سدها تجزیه‌وتحلیل شد. نتایج دال بر این است که حجم مخزن 46 سد در 12 زیرحوضه (68/1628 میلیون مترمکعب) حدود 21 درصد از حجم کل رواناب حوضه را به خود اختصاص داده‌اند، این عدد تا سال 1996 سدها 13 درصد بوده و در سال 2013 به 8/21 درصد رسیده است. در سال 1970 با ساخت سد مهاباد با حجم مخزن 8/197 میلیون مترمکعب، حجم مخزن سدها از آستانۀ محیطی گذشته و کاهش تراز آب دریاچه، غیرقابل‌بازگشت به گذشته شده است. بررسی حجم مخزن سد باتوجه ‏به  حجم آبگیری و حجم بارش حوضه‌ای سدها بیان‌کنندۀ این است که از مجموع 41 سد، مخزن 28 سد متناسب با پتانسیل بارشی حوضه ساخته ‌شده است. نسبت حجم مخزن به حجم بارش 33 سد، شرایط خیلی مطلوب و 6 سد، شرایط مطلوب دارند.